Archive for the ‘ΠΟΝΤΟΣ’ Category

h1

ΓΝΩΡΙΜΙΕΣ ΝΕΩΝ ΣΤΟΝ ΠΟΝΤΟ—ΣΧΕΣΕΙΣ—ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ-ΠΡΟΞΕΝΕΙΕΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΝΝΟΗΣΕΙΣ

22/06/2013

.

.

,

Γνωριμίες νέων στὸν Πόντο — σχέσεις—ἐκδηλώσεις – προξενειὲς καὶ συνεννοήσεις

.

.

Σ’ ὅλες τὶς μεγάλες γιορτὲς—Χριστούγεννα, Πρωτοχρονιᾶ και προπάντων τὴν Ἀνάσταση —καθώς καὶ στὶς ὀνομαστικὲς γιορτὲς, οἱ νέοι, οἱ ὑποψήφιοι γαμπροὶ,ἔκαναν ἐπισκέψεις.

.

Ἐπικρατοῦσε τότε ἡ συνήθεια, τὰ κορίτσια ποὺ ἦταν γιὰ παντρειᾶ νὰ κερνοῦν τοὺς ἐπισκέπτες. Ἔτσι δινόταν εὐκαιρία νὰ ἰδοῦν οἱ νέοι τὶς νέες, ποὺ παρουσιαζόντανε συνήθως «μετὰ φόβου Θεοῦ», συμμαζευμένες, χαμηλοβλεποῦσες, ἀμίλητες.

.

Ἐπίσης κάθε Κυριακὴ κ’ ἐνδιάμεση γιορτὴ, μαζευόντανε τὰ παληκάρια καὶ τὰ κορίτσια στὶς κούνιες. Οἱ νέες συνοδεύονταν ἀπὸ συγγενεῖς τους. Μὲ τὸ κουβεντολόγι καὶ μὲ τὶς ματιὲς ἐρχόντανε σ’ ἐπαφὴ.

Ἐκτὸς τὶς κούνιες, ὅλες αὐτὲς τὶς ἡμέρες, εἴτε στὴν ἴδια πλατεία εἴτε καὶ σ’ ἄλλες, στηνόντανε χοροὶ μὲ συνοδεία λύρας—κεμεντζὲ—γκάϊντας— τουλοῦμ’—ἤ καὶ μουσικῆς. Ἄρχιζαν πρῶτα οἱ νέοι καὶ τραγουδῶντας διάφορα κατάλληλα δίστιχα, προσπαθοῦσαν νὰ προτρέψουν καὶ τὶς νέες νὰ μποῦνε στὸ χορὸ.

Κ’ ἐπειδὴ ντρεπόντανε σχεδὸν ὅλες, ἄν καὶ ἤθελαν κατὰ βάθος καὶ γι’ αὐτό κυρίως μαζευόνταν ἐκεῖ, καταντοῦσε πολλὲς φορὲς μὲ τὴ βία νὰ τοὺς βάλουνε στὸ χορὸ, κάποτε μάλιστα σέρνοντας.

Γιὰ νὰ φαίνεται καλύτερα τὸ πρόσωπό τους, τοὺς ἔλεγαν νὰ βγάλουν τὸ φακιόλι—τὸ λετζὲκ’—ποὺ εἴχανε στὸ κεφάλι καὶ μερικὲς φορὲς τ’ ἀρπάζανε ξαφνικὰ. Ἔτσι, ἐκτὸς τὸ πρόσωπο, φαινόντανε κ’ οἱ ὡραῖες πλεξίδες τους—τὰ τσέμας—καὶ τὰ φλουριᾶ ποὺ εἴχανε κρεμασμένα—τὰ σατσλούγια— καὶ βροντοῦσαν—σιὰκ, σιὰκ —ἐνῶ χόρευαν.

Ἐκτὸς ὅλες τὶς πιὸ πάνω εὐκαιρίες, καὶ στὶς ἐξοχὲς τῶν Κοτυώρων* ποὺ βγαίνανε περίπατο τὶς Κυριακὲς ὅταν ἔκανε καλοκαιρία, καὶ ἰδιαίτερα τὴν ἡμέρα τῆς Ἀνάληψης καὶ τοῦ Ἀγ. Γεωργίου, βλεπόντανε νέοι μὲ νέες καὶ φλερτάρανε…

.

.

Διαβᾶστε ὁλόκληρο τὸ ἄρθρο στὸ : www.e-istoria.com

Πιθανὸν νὰ ἀντιμετωπίσετε πρόβλημα στὸ ἄνοιγμα τοῦ συνδέσμου μέσω τῆς Google chrome

.

.

Ἀναδημοσίευσις ἐπιβάλλεται μὲ τὴν αὐτονόητη πάντοτε ἀναφορᾶ στὴν πηγῆ

.

.

.

Advertisements
h1

Η ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΤΩΝ ΒΡΕΦΩΝ ΣΤΟΝ ΠΟΝΤΟ

05/12/2012

.

.

Η ΦΡΟΝΤΙΔΕΣ ΤΩΝ ΒΡΕΦΩΝ ΣΤΟΝ ΠΟΝΤΟ

(ΤΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΤΩΝ ΚΟΤΥΩΡΩΝ*)

ΤΡΟΦΗ

Κύρια τροφή των παιδιών, για τον πρώτο χρόνο τουλάχιστον, ήτανε το γάλα τής μάννας τους. Αν ήταν αρκετό και δεν υπήρχε άλλο κώλυμα, μπορούσε το παιδί να θηλάζει—να βυζάν’—και ως δυό, σπανίως ως τριών και σπανιότατα ως πέντε ετών. Αν δεν ήταν αρκετό το βάζανε να θηλάσει—δωρεάν πάντα —άλλες γυναίκες, συγγενές, φίλες, ή γειτόνισσες που είχαν άφθονο γάλα.

Πολλές μάλιστα απ’ αυτές θέλοντας να τ’ αγαπήσουν το παιδί, κι’ αν είχε ακόμα άφθονο γάλα ή μάννα του, λέγαν: Λελεύω το ‘ψιόπον-αθε, για δος με ας βυζαλίζ’ άτο = Να χαρώ την ψυχούλα του, δός μου το να το θηλάσω. Παραμάννα ταχτική για να θηλάζει το παιδί, σπανιότατα χρησιμοποιούσαν, κυρίως οι εύποροι.

Για το θήλασμα — το βυζάλισμαν—δεν είχαν κανονικές ώρες. Όσες φορές έκλαιγε το παιδί τού δίνανε βυζί. Αν λίγη ώρα μετά το θήλασμα έκλαιγε, το κουνούσαν ν’ αποκοιμηθεί, κι’ αν εξακολουθούσε να κλαίει, το ξαναθήλαζαν.

Παράλληλα τού δίναν τού παιδιού μετά το δεύτερο μήνα και αραρότ’ (μοιάζει σαν κονφλάου) ή ρυζάλευρο ή νισιαστόν κατάλληλα παρασκευασμένα, και προπαντός αν το γάλα τής μάννας του δεν ήταν αρκετό. Από ενός χρονού άρχιζαν να δίνουνε στο παιδί και πηχτό ζουμάκι από οποιοδήποτε φαγητό που κάναν, κυρίως οι μη εύποροι.

Σπουδαία επίσης τροφή των παιδιών ήτανε το γάλα από γελάδα, που είχε γεννήσει πριν λίγες μέρες. Το δίναν τού παιδιού χλιαρά μέσα σε βυζορρόϊ ( μπουκαλάκι μακρουλό με πρόσθετη λαστιχένια τρύπια ρόγα — πιπερό).

Αν στο αναμεταξύ ή μάννα του παιδιού έμενε έγκυα, απόκοβε το παιδί από το θήλασμα αμέσως μόλις αντιλαβαινότανε την εγκυμοσύνη της ή μετά τον τρίτο μήνα, ενόσω βέβαια δε θα το πείραζε το γάλα της.

Πάντως ήτανε παρατηρημένο ότι το γάλα τής έγκυας γενικώς δεν ωφελούσε το παιδί, αλλά μάλλον το έβλαφτε. Αν η ανάπτυξη του παιδιού προχωρούσε κανονικά, άρχιζαν και το δίναν οποιοδήποτε φαγητό από το δεύτερο χρόνο ή και νωρίτερα. Το φαγητό στη γλώσσα του παιδιού το λέγαν: νενέ και νενέγια το ψωμί: μομά, το νερό: μπου κτλ.

ΜΠΑΝΙΑ

Τις πρώτες σαράντα μέρες έλουζαν το παιδί κάθε μέρα με χλιαρό νερό. Ως τούς τρεις μήνες έπειτα το έλουζαν μέρα παρά μέρα, κι’ από κει και πέρα ως να γίνει ενός χρονού, δυό ή τρεις φορές την εβδομάδα. Μετά το πρώτο έτος ως να γίνει δυό χρονών, το λούζανε δυό φορές την εβδομάδα κι’ αργότερα μιά φορά. Τα καλοκαίρια με τη ζέστη τα ‘λουζαν και με κρύο νερό και συχνότερα. Συνήθιζαν επίσης κι’ από μικρά ακόμα να τα λούζουνε στη θάλασσα, γιατί λέγανε πώς κάνει καλό στα παιδιά.

ΥΠΝΟΣ

Μετά το σπαργάνωμα, όπου τού περιόριζαν και τα χεράκια και τα ποδαράκια, βάναν το παιδί σε μιαν άκρη τού κρεββατιού τής μάννας του. Εκεί κοιμόταν ως οχτώ μέρες κ’ έπειτα το βάζανε σε κούνια — κουνίν. Ο κούνιες στα παλιά χρόνια ήτανε φκιαγμένες από κοινό ξύλο. Αργότερα τις επιμελήθηκαν περισσότερο με καρυδόξυλο και τελευταία προμηθεύτηκαν και μεταλλικές. Όσοι δεν είχανε κούνια, παίρνανε μ’ επιστροφή από συγγενείς, φίλους ή γείτονες πού δεν τα χρειαζόντανε. Αλλιώς έκαναν μέσα στο σπίτι κούνια κρεμαστή με σκοινιά και κουβέρτες κατάλληλα διασκευασμένες—σαλουνζάκ’. Τέτοιες κούνιες συνηθέστατα χρησιμοποιούσαν για τα παιδιά στις έξοχές, όπου τις έστηναν στο ύπαιθρο, σε κλαδιά δέντρων.

Γενικώς όταν κοιμόταν το παιδί, του είχαν δεμένα ή σκεπασμένα τα μάτια μ’ ένα ελαφρό τουλπάνι, για να μη το εμποδίζει το φως κ’ οι μυίγες.

Όταν για πρώτη φορά βάνανε το παιδί στην κούνια λέγαν: Έλα Χριστέ μ’ και Παναγία ή έλα Χριστέ-μ’ σ’ όνομα-σ’ ! Τις ευχές αυτές τις επαναλάβαιναν συχνά κι’ αργότερα, προπάντων όταν ήταν οπωσδήποτε αδιάθετο το παιδί.

Δεν άφηναν μικρά παιδιά ολόγυρα στην κούνια όταν το παιδί ήτανε πλαγιασμένο, γιατί με τη φυσική περιέργειά του έστριβε να τα βλέπει κι’ αλληθώριζαν τα ματάκια του: τερεί-τερεί και τζαπροούταν τ’ ομμάτα-θε.

Για να μη γίνει το παιδί καμπούρικο και για να φέρει προγούλια—κερτάνα ή σεβέλα—όταν μεγαλώσει, όπως πίστευαν, δεν τού βάναν μαξιλάρι.

Κάποτε ή κούνια ήταν διασκευασμένη σε τρόπο ώστε οι ακαθαρσίες τού παιδιού να φεύγουν σε μικρό καθήκι μακρόστενο και στρογγυλό από—τενεκέ —χαβρόζ’—που είχε σε κατάλληλο μέρος. Αλλιώς βάζανε στο παιδί ένα μακρόστενο ξύλινο σωληνάρι με στόμιο πλατύτερο ή και μπουκαλάκι γυάλινο, το τύλιγαν με τρόπο ανάμεσα στα ποδαράκια του και μέσα εκεί έκανε το ψιλό του. ….

.
.Ολόκληρο το κείμενο ΕΔΩ..
.

h1

ΠΟΝΤΙΑΚΗ ΔΙΑΛΕΚΤΟΣ, Η «ΚΛΗΡΟΝΟΜΟΣ» ΤΟΥ ΟΜΗΡΟΥ

24/11/2012

.

.

ΠΟΝΤΙΑΚΗ ΔΙΑΛΕΚΤΟΣ : Η «ΚΛΗΡΟΝΟΜΟΣ» ΤΟΥ ΟΜΗΡΟΥ

.

(του δρ. Θωμά Σαββίδη, αναπληρωτή καθηγητή ΑΠΘ)

.

Η ποντιακή διάλεκτος προέρχεται από την αρχαία ιωνική, λόγω κυρίως της καταγωγής των πρώτων αποίκων του Πόντου από την ιωνική Μίλητο. Με την πάροδο του χρόνου και με την επίδραση γεωγραφικών, κλιματολογικών, ιστορικών, εθνολογικών κτλ. παραγόντων δημιουργήθηκαν εξελικτικά από την ιωνική διάφορες διάλεκτοι, μία των οποίων είναι η ποντιακή.

Με την εγκατάσταση και άλλων ελληνικών φύλων, όπως για παράδειγμα των κατοίκων της Τραπεζούντας της Αρκαδίας (4ος αιών π.Χ.), οι οποίοι άλλαξαν και το όνομα Τραπεζούς από Οιζηνίς και ιδιαίτερα των αιολικών φύλων εισήχθησαν και σποραδικοί αιολισμοί.
Ο Όμηρος δεν αναφέρει πουθενά τον όρο Πόντος ή Εύξεινος Πόντος. Αντίθετα, αναφέρονται διάφορες εθνότητες του Πόντου, οι οποίες φυσικά στην αναμέτρηση τάχθηκαν στο πλευρό των Τρώων για ευνόητους λόγους.
Συγκεκριμένα αναφέρονται οι Σόλυμοι (Ιλ. Ζ, 184, 203, 204, Οδ. ε, 282), οι Λύκιοι (Ιλ. Δ, 101, 119, Ρ, 172, Π, 437, Ζ, 194,Π, 673, Ζ, 188, Ζ, 210), οι Κάρες (Ιλ. Β, 867), οι Φρύγιοι (Ιλ. Ω, 545, Γ, 184, Π, 719, Σ, 291), οι Μήονες (Ιλ. Β, 864, Κ, 431) οι Αμαζόνες (Ιλ. Ζ, 186, Γ, 189), οι Αλιζώνες (Ιλ. Β, 856, Ε, 39), οι Παφλαγόνες (Ιλ. Β, 851, Ε, 577) και οι Μυσοί (Ιλ. Β, 858, Κ, 430, Ξ, 512). Από τις πόλεις του Πόντου αναφέρονται η Κύτωρος (Ιλ. Β, 853), μετέπειτα Κωτύωρα και σημερινή Ορντού, η Σήσαμος (Ιλ. Β, 853), η Κρώμνα (Ιλ. Β, 855), μετέπειτα Κρώμνη και η Αιγίαλος (Ιλ. Β, 855).
Η Τροία, όπου διαδραματίστηκαν τα γεγονότα των ομηρικών επών, ήταν ο φρουρός του Ελλησπόντου, και εισέπραττε διόδια από εμπορικά πλοία, τα οποία αναζητούσαν πρόσβαση στον Εύξεινο Πόντο και την Ασία. Ο Πόντος ήταν καθοριστικής σημασίας για την τύχη των Ελλήνων, καθόσον έκρυβε εκτός από ευγενή μέταλλα, πλούσια χλωρίδα και πανίδα. Ακόμη, η πρόσβαση στην Ασία ήταν ευκολότερη από τα λιμάνια του Πόντου παρά από τα παράλια της Μικράς Ασίας. Αυτό ενισχύεται από το γεγονός ότι ο εποικισμός του Πόντου που επακολούθησε έγινε από τους Μιλήσιους, οι οποίοι έτσι έφθαναν ευκολότερα στον πλούτο της Ανατολής. Ο Πόντος απετέλεσε τη γέφυρα μετάβασης φυτών και ζώων από την Ασία στην κλασική Ελλάδα και αργότερα στη Ρώμη και την Ευρώπη.
Στο πέρασμα των 28 αιώνων ζωής, η ποντιακή διάλεκτος δέχτηκε επιδράσεις από την κοινή των αλεξανδρινών χρόνων, και από τη μεσαιωνική κοινή του Βυζαντίου. Ακόμη, επηρεάστηκε από τους Γενουάτες και τους Βενετούς της Τραπεζούντας, τους Πέρσες και τους Γεωργιανούς, καθώς φυσικά και από τους Τούρκους. Η τελική μορφή της ποντιακής διαλέκτου γίνεται στην εποχή των Κομνηνών. Έτσι, η ποντιακή διάλεκτος αντικατοπτρίζει ταυτόχρονα και την ιστορική πορεία αυτού του λαού διά μέσου των αιώνων και των αλλόγλωσσων γειτονικών λαών.
Ως εξαρχής ιωνική διάλεκτος με εξέλιξη εκτός Ελλάδος, η ποντιακή έχει τις ρίζες της μέχρι την ομηρική γλώσσα. Η συμβολή της όμως στην εθνική αυτογνωσία συνίσταται στο γεγονός ότι διέσωσε αρκετά ομηρικά στοιχεία, τα οποία σε άλλες νεοελληνικές διαλέκτους εξέλειπαν. Σε πολλές περιπτώσεις τα ιωνικά στοιχεία, όπως λέξεις, εκφράσεις ή ιδιωματισμοί των ομηρικών επών διατηρήθηκαν αναλλοίωτα, συνεισφέροντας τα μέγιστα στη γλωσσική μας κληρονομιά. Ως κληρονόμος της ιωνικής διατηρεί αναλλοίωτες ή παραφθαρμένες πολλές λέξεις, πολλούς αρχαϊσμούς και γραμματικούς ή συντακτικούς τύπους, οπότε μπορεί να ενταχθεί στις αρχαιότερες και πλουσιότερες ελληνικές διαλέκτους και φυσικά της Ευρώπης.
Περί των ιωνικών καταβολών και της εξελικτικής πορείας της ποντιακής διαλέκτου γράφει ο γλωσσολόγος Δημοσθένης Οικονομίδης, διευθυντής του Μεσαιωνικού αρχείου της Ακαδημίας Αθηνών: «Η διάλεκτος, η λαλουμένη υπό των Ελλήνων των από αρχαιοτάτων χρόνων ως τα παράλια του Ευξείνου Πόντου εγκατεστημένων εξ αρχής ιωνική ούσα, συν τω χρόνω τοιαύτην έλαβε εξέλιξιν μακράν της Ελλάδος, ώστε διασώσασα ολίγα στοιχεία εκ της ιωνικής, ικανά αρχαιοπινή στοιχεία, προσέλαβεν και πολλάς λέξεις και γραμματικούς τύπους εκ της μεσαιωνικής και βυζαντινής γλώσσης, άτινα διετήρησεν αυτουσίως».
Η ποντιακή μαζί με την καππαδοκική διάλεκτο αποτελούν τα μικρασιατικά ιδιώματα τα οποία ομοιάζουν με τα κυπριακά, τα δωδεκανησιακά και άλλων νήσων (Χίος, Ικαρία). Για τα μικρασιατικά αυτά ιδιώματα αναφέρει ο Μανώλης Τριανταφυλλίδης: «Χωρισμένα από την υπόλοιπη ελληνόγλωσση περιοχή, έμειναν αιώνες χωρίς εύκολη συγκοινωνία και ακολούθησαν διαφορετική εξέλιξη. Διατήρησαν γνωρίσματα της παλιάς ελληνιστικής κοινής και είναι έτσι από τα αρχαϊκότερα νεοελληνικά ιδιώματα». Οι ομηρικές λέξεις από την ποντιακή εντάχθηκαν στο σύστημα άλλων γλωσσών, συμμετέχοντας έτσι στην εξέλιξή τους.
Ενδεικτικά αναφέρονται ορισμένα παραδείγματα αρχαϊσμών, λέξεων ή εκφράσεων ομηρικής (ιωνικής) προέλευσης:

ΑΡΧΑΪΣΜΟΙ

Επώνυμα σε -ιάδης ή ίδης δηλωτικά της καταγωγής ή πατρότητας:
Αιμονίδης (Δ467), ο υιός του Αίμονα,
Αρκεισιάδης (ο υιός του Αρκεισίου = ο Λαέρτης, δ755, ω270),
Ασιάδης (υιός του Ασίου Μ140, Ρ583),
Ατρείδης (ο υιός του Ατρέα = ο Αγαμέμνων και ο Μενέλαος Λ,Α16), ….
.
.

Ολόκληρο το κείμενο ΕΔΩ
.
.
.

h1

ΠΕΡΙΠΛΟΥΣ ΤΟΥ ΕΥΞΕΙΝΟΥ ΠΟΝΤΟΥ ΥΠΟ ΤΟΥ ΑΡΡΙΑΝΟΥ

19/11/2012

.

.

ΠΕΡΙΠΛΟΥΣ ΤΟΥ ΕΥΞΕΙΝΟΥ ΠΟΝΤΟΥ ΥΠΟ ΤΟΥ ΑΡΡΙΑΝΟΥ

.

Εις τον Αυτοκράτορα Καίσαρα Τραϊανό Αδριανό τον Σεβαστό ο Αρριανός εύχεται το χαίρε.

Φτάσαμε εις την Τραπεζούντα, Ελληνική πόλις, όπως λέγει ο Ξενοφών, η οποία έχει κτισθεί παρά την θάλασσαν και είναι αποικία των Σινωπέων. Και την μεν θάλασσαν του Ευξείνου Πόντου μετά’ ευχαριστήσεως είδαμε, από όπου ακριβώς ο Ξενοφών και συ. Και οι βωμοί υψούνται ήδη, εν λίθου βεβαίως σκληρού, και δια τούτο τα γράμματα δεν έχουν χαραχθεί ευκρινώς. Το δε Ελληνικό επίγραμμα έχει γραφθεί εσφαλμένα, διότι έχει γραφθεί από βαρβάρους. Γνωρίζω καλώς ότι και οι βωμοί πρέπει να είναι από λευκό λίθο και τα επιγράμματα να χαράσσονται με εμφανή στοιχεία. Ο μεν δικός σου ανδριάντας έχει ήδη στηθεί, και ως προς το σχήμα είναι ευχάριστος και δείχνει την θάλασσα. Ως προς την εργασία όμως ούτε όμοιος με εσένα τυγχάνει ούτε από άλλης πλευράς είναι ωραίος. Επομένως στείλε ανδριάντα, να φέρει επάξια  το όνομά σου, στο ίδιο με αυτόν σχήμα. Διότι ο τόπος είναι καταλληλότατος για αιώνια μνημόνευση. Ο δε ναός έχει κατασκευασθεί με τετραγωνισμένους λίθους, καθόλου άσχημος. Αλλά το άγαλμα του Ερμή ούτε επάξιο του ναού είναι, ούτε αντάξιο αυτού εδώ του τόπου. Εάν συμφωνείς στείλε μου άγαλμα του Ερμή, πέντε μάλιστα πόδων. Διότι μου φαίνεται ότι τόσο μεγάλο πρέπει να είναι, ώστε να αποβαίνει σύμμετρο προς τον ναό. Στείλε μου και ένα άλλο του Φιλησίου, τεσσάρων πόδων. Διότι κατά την γνώμη μου δεν πρέπει να κατέχει τον ίδιο βωμό και τον ίδιο ναό, με τον προπάτορα. Και άλλος μεν ελθών θα θυσιάζει στον Ερμή, άλλος στον  Φιλήσιο. Για τον μεν Ερμή θα χαρούν, επειδή τιμούν τον εγγονό αυτού, για τον Φιλήσιο επειδή τιμούν τον προπάτορά του.  Στην περίπτωσή μου μάλιστα, εγώ θυσίασα και έναν βούν, (όχι όπως ο Ξενοφών στον λιμένα της Κάλπης, ο οποίος λόγω έλλειψης ζώων προς θυσία, θυσίασε βόδι από αυτά που έσερναν την άμαξα) αλλά κατάλληλο προς θυσία σφάγιο και όχι αμφιβόλου προελεύσεως, το οποίο προετοίμασαν αυτοί οι ίδιοι οι Τραπεζούντιοι. Φάγαμε επίσης τα σπλάχνα του θυσιασθέντος ζώου, και στα σπλάχνα κάναμε και σπονδές. Είσαι ο πρώτος για την ευτυχία του οποίου ευχόμαστε, δεν σε ξεχνούμε και δεν αγνοείς τον τρόπο μας και έχεις συναίσθηση περί του εαυτού σου πόσο άξιος είσαι και για τον οποίο όλοι θα ευχόταν να έχεις όλα τα καλά, ακόμη και όσοι ευεργετήθηκαν λιγότερο από εσένα. Αφού ξεκινήσαμε από την Τραπεζούντα, κατά την πρώτη ημέρα φτάσαμε στον λιμένα της Υσσού, όπου και εκγυμνάσαμε τους πεζούς τους ευρισκόμενους εκεί. Διότι η τάξης αυτή, όπως γνωρίζεις, είναι των πεζών και έχει προς εξυπηρέτηση περίπου είκοσι ιππείς. ….
.
.

Ολόκληρο το κείμενο ΕΔΩ
.
.
.

h1

Ο ΑΡΧΑΙΟΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΠΥΡΡΥΧΕΙΟΣ

30/10/2012

.

.

Ο ΑΡΧΑΙΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΠΥΡΡΥΧΕΙΟΣ

.

*Πυρρίχη (η). Χορευτικό αγώνισμα με στρατιωτικό χαρακτήρα. Ήταν ένοπλος (ενόπλιος) χορός, γνωστός με το όνομα πυρρίχιος και αποτελούσε ένα είδος ενόπλιου πολεμικού χορού. Χορευόταν από παιδιά, έφηβους και άνδρες, αλλά και από γυναίκες (βλ. πιο κάτω).

Κατά την εκτέλεση του ενόπλιου Χορού Οι χορευτές, κρατώντας ασπίδα και δόρυ και φορώντας περικεφαλαία, μιμούνταν τις Κινήσεις των στρατιωτών σε ώρα μάχης. 0 χορός διακρινόταν για τη ζωηρότητα των κινήσεων και τις παράδοξες περιστροφές του σώματος.
Για τη γέννηση της πυρρίχης υπάρχουν διάφορες εκδοχές. Μία αναφέρει πως ήταν απομίμηση του χορού της Παλλάδας Αθηνάς, η οποία μόλις γεννήθηκε πάνοπλη απ’ το κεφάλι του Δία, έσειε την ασπίδα και το δόρυ χορεύοντας έναν ενόπλιο χορό, ή πως γινόταν σε ανάμνηση του Χορού της Αθηνάς μετά τη νίκη της κατά των Γιγάντων. Άλλη εκδοχή λέει πως η πυρρίχη πρωτογεννήθηκε κατά την πολιορκία της Τροίας και εκτελέστηκε για Πρώτη φορά κοντά στη φωτιά, που είχαν ανάψει οι Έλληνες για να κάψουν τον νεκρό Πάτροκλο. Τρίτη εκδοχή αναφέρει πως πρωτοχορεύτηκε απ’ τους Δωριείς στην Κρήτη, ενώ άλλη Θέλει την καταγωγή του ενόπλιου χορού λακωνική. Αναφέρεται ακόμη πως τον πυρρίχιο πρωτοχόρεψε ο Νεοπτόλεμος, ήρωας της Τροίας και γιος του Αχιλλέα, απ’ τη χαρά του που σκότωσε τον Ευρύπυλο, γιο του Τήλεφου. Επειδή δε ο Νεοπτόλεμος ονομαζόταν και Πύρρος

(απ’ το θηλυκό όνομα Πύρρα, που είχε ο πατέρας του όταν κρυβόταν ντυμένος σαν γυναίκα στα ανάκτορα του Λυκομήδη), λέγεται Πως ο χορός του ονομάστηκε πυρρίχιος απ’ το όνομα αυτό (‘’… ικανόν ηγούμαι τόν Νεοπτόλεμον, Άχιλλέως μέν παίδα όντα, πάνυ δέ διαπρεψιαντα έν τή ορχηστρική καί είδος τό κάλλιστον αυτή προστεθεικότα, Πυρρίχιον άπ’ αυτού Κεκλημένον… ‘’, Λουκιανός, Περί ορχήσεως, 9 ή 273)…..

.

.

Ολόκληρο το κείμενο ΕΔΩ

.

.

.

h1

ΕΝΑΣ ΤΣΟΛΙΑΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΠΟΝΤΟ

20/10/2012

.

.

Ένας τσολιάς από τον Πόντο

 .

Η επίσκεψη με τους γονείς μου και τη μεγαλύτερη αδερφή μου, στον παππού και τη γιαγιά, ήταν πάντοτε για μένα κάτι ιδιαίτερο και ξεχωριστό. Ακούγοντας ιστορίες από πρώτο χέρι για τον Πόντο, με κατέκλυζαν συναισθήματα περηφάνειας και συγκίνησης. Τι πιο ενδιαφέρον ν’ ακούς και να μαθαίνεις για την ιστορία και τον πολιτισμό των προγόνων σου!

Κάποιες φωτογραφίες, που σώθηκαν, μου προκαλούσαν ρίγος καθώς τις κοίταζα αποσβολωμένος. Σε μια φωτογραφία απεικονιζόταν ένας τσολιάς. Όλοι ξαφνιαστήκαμε και εγώ ρώτησα τον πατέρα μου αν γνωρίζει το εικονιζόμενο πρόσωπο.

Και ο πατέρας μου έμεινε έκθαμβος όταν αναγνώρισε ποιος ήταν στη φωτογραφία, ο πατέρας του, ο παππούς ο Γιάννης! Κρατώντας τη φωτογραφία στο χέρι, ρώτησε τον παππού, πότε υπηρέτησε στον στρατό ως τσολιάς, αφού όλοι μας γνωρίζαμε ότι υπηρέτησε στο ορειβατικό πυροβολικό, εξιστορώντας μας αμέτρητες φορές συγκινητικές ιστορίες από τον πόλεμο της Αλβανίας.

Ο παππούς πήρε τη φωτογραφία στα χέρια του και με γαλήνιο ύφος, που δεν τον κούραζε το φορτίο των ενενήντα, περίπου, χρόνων που κουβαλούσε, σταμάτησε για λίγο και μετά από λίγο άρχισε να μας εξηγεί πώς δικαιολογείται η στολή του τσολιά. Όταν κλήθηκε από τη νέα του πατρίδα να την υπηρετήσει, γύρω στο 1930, παρουσιάστηκε στην Κομοτηνή μαζί με άλλους συγχωριανούς του. Ύστερα από κάποιο διάστημα, σε μια από τις εξόδους του, είδε πολλούς στρατιώτες μπροστά σ’ ένα φωτογραφείο. Τους περισσότερους τους αναγνώρισε. Ήταν σχεδόν όλοι τους ποντιακής καταγωγής και έβγαιναν φωτογραφίες για να στείλουν στους δικούς τους. Μέχρις εδώ, τίποτε το ιδιαίτερο. Έβλεπε, όμως, ότι δεν φωτογραφίζονταν με τη χακί στολή που φορούσαν, αλλά με του εύζωνα. Είχε, δηλαδή, ο φωτογράφος μερικές στολές, τις οποίες, ανάλογα με το μέγεθος, τις φορούσαν και με καμάρι αντίκριζαν τον φωτογραφικό φακό….

.

.

Το υπόλοιπο κείμενο ΕΔΩ

.

.

.

h1

ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗ ΠΟΝΤΙΑΚΩΝ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ

15/10/2012

.

.

ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗ ΠΟΝΤΙΑΚΩΝ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ*

.

Η διατροφή στον Πόντο αποτελούσε σταθερό παράγοντα υγείας και ευεξίας του Ελληνισμού. Η αγνότητα των υλικών διατροφής, σε συνδυασμό με το ιδανικό κλίμα και την απουσία άγχους, προσέδιδαν ποιότητα και μακροζωία στους κατοίκους. Τα εύγευστα δημητριακά, λαχανικά, γαλακτοκομικά, κρεατικά, ψαρικά, το κρυστάλλινο νερό και το καθαρό φυσικό περιβάλλον ήταν θετικοί δείκτες ισορροπημένης διατροφής. Τα παραδοσιακά ποντιακά φαγητά ανέκαθεν κατείχαν ποιοτική και διαιτιτηκή θέση. Το 60% των κατοίκων του Πόντου ασχολούνταν με την γεωργία. Τη μεγαλύτερη παραγωγή στα δημητριακά είχε η σίκαλη και το καλαμπόκι. Το παλιότερο σιτάρι (το μονόκοκο) πρωτοκαλιεργήθηκε και στον Πόντο η Τραπεζούντα είχε επάρκεια και έκανε εξαγωγές.

Τα δημητριακά αξιοποιήθηκαν με τη μορφή κορκότου, μακαρίνας και αλεύρων. Το ψωμί ήταν σιταρένιο ή ανάμεικτο από σιτάρι και κριθάρι. Οι πρωτεΐνες των δημητριακών είχαν μεγάλη βιολογική αξία. Τα λαχανικά αφθονούσαν στον Πόντο και καθημερινά ήταν στο τραπέζι. Τα λάχανα ήταν υπερβολικά μεγάλα (μέχρι 15 κιλά). Τόσο η παραγωγή όσο και η  κατανάλωση πατάτας (χωμόμηλου) ήταν άφθονη. Τα φασόλια ήταν πολλά και καλλιεργούνταν συστηματικά. Συχνή διατροφή αποτελούσαν και τα τουρσιά (στύπα). Στον Πόντο υπεραρκετό ήταν και το γάλα, που με τα πλούσια θρεπτικά συστατικά αποτελούσε  πλήρη τροφή. Τα όξινα γαλακτοκομικά προϊόντα (όπως οξύγαλα, υλιστόν, πασκιτάν, ταν) ήταν αρίστης ποιότητας. Tο θόγαλαν (ανθόγαλα) ήταν το ελαφρύτερο και νοστιμότερο γάλα, προεχόμενο από τα παρχάρια. Η κτηνοτροφία ήταν μια από τις κύριες ασχολίες των κατοίκων του Πόντου. Τα κρέατα προερχόταν κυρίως από μικρά ζώα, γουρούνια, πουλερικά και βοοειδή.

Η αλιεία αποτελούσε την Τρίτη κατά σειρά ασχολία των ποντίων, μετά την γεωργία και την κτηνοτροφία. Στην αρχαία εποχή ο Πόντος τροφοδοτούσε με παστά  ψάρια την Ελλάδα, όπως και με δημητριακά και κτηνοτροφικά είδη. Στα ποτάμια ψάρευαν πέστροφες και κυπρίνους. Mεγάλη ποικιλία ψαριών υπήρχε στα παράλια του Πόντου. Το σπουδαιότερο και πλουσιότερο είδος ψαριών ήταν τα χαψία (είδος γαύρου). Το ελαιόλαδο εισάγονταν στον Πόντο από την Μυτιλήνη και τις άλλες περιοχές. Το φρέσκο βούτυρο (από δουρβάνισμα) ήταν εξαιρετική πηγή λιπών. ….
.
.

Ολόκληρο το κείμενο ΕΔΩ
.
.
.