Archive for the ‘ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ’ Category

h1

ΓΕΝΙΚΗ ΜΟΥΣΙΚΟΧΟΡΕΥΤΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΤΗΣ ΘΡΑΚΗΣ

22/10/2013

.

.

..

 

.

Παντελὴ Καβακόπουλου, μουσικολόγου
.

.

.

ΘΕΜΑ ΓΙΑ ΚΑΘΙΣΤΙΚΑ ΘΡΑΚΗΣ(…) Τὰ θρακιώτικα καθιστικὰ τραγούδια, ξεχωρίζουν ἀναμφισβήτητα ἀπό τὰ καθιστικὰ τοῦ ὑπολοίπου ἑλλαδικοῦ χώρου. Τὰ καθιστικὰ τῆς Θράκης, ἀποτελοῦν μία ἰδιαίτερη μορφολογικὴ κατηγορία. Παράλληλα, οἱ χορευτικοὶ σκοποὶ καὶ τὰ τραγούδια, παρουσιάζουν κι αὐτά μία ἐντονοτάτη ρυθμολογικὴ κινησιακὴ καὶ ἐκφραστική διαφοροποίηση, ἀναλόγως μὲ τὴν γεωγραφικὴ κατανομὴ τους, ἀλλά καὶ σοβαρὲς ἰδιοτυπίες – αὐτό ἰσχύει ἰδιαιτέρως γιὰ τοὺς χοροὺς τῆς δυτικῆς Θράκης – σχετικῶς μὲ τοὺς χοροὺς τῆς ὑπολοίπου Ἑλλάδος.(…)

(…) Θὰ ἤθελα ἐδῶ νὰ ἀναφερθῶ σχετικῶς μὲ τὴν συγγένεια, τοῦ Βυζαντινοῦ ἐκκλησιαστικοῦ μέλους καὶ τοῦ θρακιώτικου δημοτικοῦ τραγουδιοῦ, ἐξ αἰτίας κοινοῦ φορέος. Ὁ Σαμουῆλ Μπομποβὺ λέει πὼς : «τὸ ἐκκλησιαστικό καὶ κοσμικὸ τραγούδι, ἔβγαινε ἀπό τὰ ἴδια στόματα». Παλαιότερα ὁ Π. Παπαχριστοδούλου, ἐπεσήμανε τὴν ἀλληλεπίδρασι τοῦ θρακιώτικου δημοτικοῦ τραγουδιοῦ καὶ τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ μας μέλους. (…)

(…) Οἱ μακρόσυρτες φράσεις τους, ταυτόσημες σχεδὸν μὲ τὰ ἀργά στιχηραρικὰ μέλη τῆς βυζαντινῆς ἐκκλησιαστικῆς μουσικῆς, τὴν παρεμβολὴ μέσα στοὺς τρόπους ποὺ ἀκολουθοῦν, ἄλλων τρόπων, τὸν τρόπο ποὺ ἀποδίδονται, ἡ χροιὰ καὶ τὸ ὕφος τους, δὲν διαφέρουν ἀπό τὰ ἀργά μέλη τῆς βυζαντινῆς μουσικῆς. Ἀποτελοῦν μία ξεχωριστὴ καὶ ἰδιότυπη κατηγορία μελῶν, ἀκόμη καὶ μέσα στὴν ἴδια μουσικὴ λαογραφία τῆς Θράκης.(…)

(…) Ἄν θελήσουμε νὰ διατυπώσουμε τὶς χαρακτηριστικὲς διαφορὲς τῶν καθιστικῶν τραγουδιῶν τῶν παραλίων τοῦ Εὐξείνου, Σωζοπόλεως, Ἀγαθουπόλεως, σὲ σχέση μὲ τὴν γενικὴ μορφὴ τῶν καθιστικῶν τραγουδιῶν τοῦ κυρίως Ἑλλαδικοῦ χώρου καὶ τῆς δυτικῆς Θράκης, θὰ μπορούσαμε νὰ τὶς συνοψίσουμε στὰ ἑξῆς σημεῖα:….

 .

.

.

Διαβᾶστε ὁλόκληρο τὸ ἄρθρο στὸ : www.e-istoria.com  

 .

.

.

Ἀναδημοσίευσις ἐπιβάλλεται, μὲ τὴν αὐτονόητον πάντοτε ἀναφορά στὴν πηγὴ

.

.

.

 

h1

Η ΘΡΑΚΗ ΤΩΝ ΡΑΨΩΔΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΜΟΥΣΙΚΩΝ

07/10/2013

.

.

ΑΡΧΑΙΩΝ ΜΕΛΟΣ.

.

ΠΑΝΑΡΧΑΙΟΙ ΘΡΑιΚΕΣ ΑΟΙΔΟΙ-ΡΑΨΩιΔΟΙ-ΜΟΥΣΙΚΟΙ


Κ. Γ. Κουρτίδης, Ιστορία της Θράκης


Οι Θράκες ούτοι αοιδοί, ραψωδοί και μουσικοί αποτελούν ιδιαίτερον γνώρισμα των αρχαίων θρακών και δίδουν όλως εξαιρετικήν και ιδιάζουσαν σημασίαν εις την προϊστορικήν του Ελληνικού βίου περίοδον. Κατά γενικήν ομολογίαν ούτοι υπήρξαν οι πρωτοπόροι και εισηγηταί της ποιήσεως και μουσικής εις τας Ελληνικάς χώρας. Από την ψυχράν του βορρά χωράν, την θράκην, ερρίφθησαν εις την πέραν του Όλυμπου Ελλάδα αι πρώται θρησκευτικαί ακτίνες. Είνε δε αξία ιδιαιτέρας προσοχής η εξαιρετική επιμονή, με την οποίαν οι Έλληνες μυθογράφοι, ποιηταί και ιστορικοί αποδίδουν εις την θράκην τους πρώτους της Ελλάδος αοιδούς, ραψωδούς και μουσικούς. Και αυτός ο Πλάτων εις τον Ίωνα λέγει, ότι από τους ποιητάς άλλοι μεν εξαρτώνται και ενθουσιάζονται από τον Μουσαίον, άλλοι από τον Ορφέα, οι δε περισσότεροι κατέχονται και κρατούνται από τον Όμηρον.

.

ΟΡΦΕΥΣ

.
Υπήρξεν ο αρχαιότερος μυθικός αοιδός των θρακών, των οικούντων παρά το Αιγαίον, των Κικόνων κατά πάσαν πιθανότητα. Κέντρα της δράσεως του ήσαν η πεδιάς του Έβρου, η παρά τον Όλυμπον Πιερία Θράκη, ο Παρνασσός και ο Ελικών. Ο Οβίδιος εις τας Μεταμορφώσεις του αποκαλεί τον Ορφέα Ροδόπειον. Ο Ορφεύς ήτο υιός του βασιλέως Οιάγρου ή κατά την μυθολογικήν εκδοχήν υιός του Απόλλωνος και της μούσης Καλλιόπης. Έλαβε δε σύζυγον την Ευρυδίκην.

Ο Ορφεύς, υιός Οιάγρου και Καλλιόπης, κατά τον μυθογράφον Κόνωνα εβασίλευσεν εις τους Μακεδόνας Πίερας, ως και εις την χωράν των Οδρυσών, διότι το γένος των Μακεδόνων και των θρακών εσέβετο πολύ τους σοφούς. Κατά δε τον Βεργίλιον εβασίλευσεν εις το όρος Ίσμαρον και την Ροδόπην, τα οποία ήκουον με έκστασιν την μουσικήν του Ορφέως

Read the rest of this entry ?

h1

ΑΚΡΙΤΑΙ – ΑΚΡΙΤΙΚΑ ΑΣΜΑΤΑ – ΑΚΡΙΤΙΚΟΝ ΕΠΟΣ

03/09/2013

.

.

DigenisAkritas 1.

.

.

Δημ. Β. Οἰκονομίδου, Τακτικοῦ καθηγητοῦ τῆς Λαογραφίας.

 

Περιεχόμενα: Α’ΑΚΡΙΤΑΙ-Β’ΑΚΡΙΤΙΚΑ ΑΣΜΑΤΑ-Γ’ΑΚΡΙΤΙΚΟΝ ΕΠΟΣ.

.

 Α’ ΑΚΡΙΤΑΙ

.

ΑΚΡΙΤΑΣ ΑΓΡΟΤΗΣἈπό τοῦ αὐτοκράτορος Ἡρακλείου (7ος αἰ.), ἐγκαταλείφθη ἡ ἀπό τῆς ρωμαϊκῆς παρακμῆς χρονολογουμένη σύνθεσις τοῦ στρατεύματος ἐκ μόνον μισθοφόρων. Ἐφεξῆς ὁ στρατὸς συνεκροτεῖτο κατὰ βάσιν ἐξ ἐγχωρίων στοιχείων, κυρίως ἀπό ἀγρότας. Ἡ χώρα διῃρέθη εἰς  θ έ μ α τ α, ἤτοι στρατιωτικὰς ἐπαρχίας, ἐπί κεφαλῆς τῶν ὁποίων ἐτέθησαν στρατηγοὶ. Ἐν ταῖς ἐπαρχίαις αὐταῖς, παρεχωροῦντο ὑπό τοῦ Κράτους «τόποι στρατείας» ἤ «στρατιωτόπια», δηλονότι ἀγροκτήματα εἰς τοὺς ὑποχρέους πρὸς στράτευσιν, οἴτινες ἀνελάμβανον νὰ ἐκγυμνάζωνται στρατιωτικῶς καὶ νὰ διατηροῦν τὰ ὅπλα καὶ τοὺς ἵππους των. «Ὁ θεσμὸς, ἀληθῶς μεγαλοφυὴς ἐπινόησις, συνδυάζει τὸν ἐλεύθερον ἀγρότην μὲ τὴν γῆν…..καὶ τὸ αἴσθημα ἀφοσιώσεως πρὸς τὴν Αὐτοκρατορίαν….Ἀπό ἁπλοῦς χωρικοὺς, ἀκαθορίστου πολλάκις ἐθνικότητος, ἀβεβαίας πίστεως καὶ ἐπισφαλοῦς ἀφοσιώσεως, ὤθησεν ὁ θεσμὸς, χάρις εἰς τὴν διανομὴν ἐλευθέρου κτήματος, πρὸς τὴν καλλιέργειαν ἐθνικοῦ φρονήματος καὶ τὴν ἀνάγκην συνεχοῦς ἀσκήσεως».

Πρὸς συμπλήρωσιν τοῦ ἐν λόγῳ στρατιωτικοῦ θεσμοῦ ἀνεπτύχθη βαθμιαίως ἡ ὀργάνωσις τῶν παραμεθορίων φρουρῶν. Αἱ μακριναὶ περιοχαὶ ἀπηλλάγησαν τῆς φορολογίας, οἱ δὲ πληθυσμοὶ τῶν ἐλευθερουμένων ἀπό κάθε βάρος περιοχῶν, ἀνελάμβανον τὴν ὑποχρέωσιν νὰ καταρτίζουν φρουριακὰ σώματα, ἐντεταλμένα ν’ἀσκοῦν τὴν ἀστυνομίαν τῶν συνόρων, δηλαδὴ τοὺς «τὰς ἄκρας προνοουμένους» ἀκρίτας.

Αἱ διατάξεις αὐταί ἠκολούθησαν τὸ ὑπόδειγμα τοῦ ὑπό τῶν Ρωμαίων ἐφαρμοσθέντος θεσμοῦ τῶν  συνοριακῶν περιοχῶν, τῶν «λιμίτων», ὑπέρ τῶν ὁποίων εἶχε καθιερωθῆ διοικητικὴ καὶ φορολογικὴ ἀσυδοσία μὲ τὴν ὑποχρέωσιν νὰ συγκροτοῦνται ἐξ ἐντοπίων οἱ «limitanei milites». Τοιουτρόπως ἐδημιουργήθη εὐρεῖα ζώνη ἀσφαλείας, οὐ μόνον κατὰ μῆκος, ἀλλά καὶ κατὰ βάθος ὠργανωμένη, περιβάλλουσα τὴν Αὐτοκρατορίαν εἰς τὴν Εὐρώπην καὶ εἰς τὴν Μικρὰν Ἀσίαν, μὲ πλῆρες φρουριακὸν σύστημα πρὸς ἄμυναν κατὰ τῶν βαρβαρικῶν ἐπιδρομῶν.

Διὰ τῆς στρατιωτικῆς αὐτῆς ὀργανώσεως, ἀπεμακρύνοντο ἀφ’ἑνός οἱ κίνδυνοι συχνῶν ἐπιθέσεων καὶ ἀφ’ἐτέρου, διὰ προσωρινῆς ἀπασχολήσεως τοῦ ἐχθροῦ, ἐπετρέπετο ἡ ἔγκαιρος συγκέντρωσις τακτικῶν δυνάμεων πρὸς ἀποφασιστικὴν αὐτοῦ ἀπόκρουσιν.

Τὸ φρόνημα τῶν ἀκριτῶν ἐπί αἰῶνας διετηρήθη ἀκμαῖον. Οἱ συνεχεῖς πολεμικοὶ συναγερμοὶ, ἐπέβαλλαν ἀδιάκοπον ἄσκησιν. Οἱ τραχεῖς ἀγῶνες καὶ οἱ ἀδιάκοποι κίνδυνοι, ἀνέπτυσσον γενεὰς φρονηματισμένας μὲ ψυχὴν ἀτρόμητον καὶ ἦθος ἀγέρωχον.

Οἱ ὑπερασπισταὶ τῶν παραμεθορίων ἀνατολικῶν ἐπαρχιῶν Χαρσιανοῦ, Λυκανδοῦ, Καππαδοκίας, καὶ κατόπιν τῶν παρὰ τὸν Εὐφράτην χωρῶν, ἠγωνίζοντο πρὸς τοὺς ἐπιδρομεῖς καὶ δὴ, πρὸς τοὺς Σαρακηνοὺς δεινοὺς καὶ μακροχρονίους ἀγῶνας. Καθὼς μᾶς πληροφορεῖ Λέων ὁ Στ’ εἰς τὰ «Τακτικὰ» του, καὶ ὁ Νικηφόρος εἰς τὸ «Περὶ παραδρομῆς πολέμου» ἔργον του, οἱ Σαρακηνοὶ κατ’ἔτος καὶ πολλάκις καὶ δὶς καὶ τρὶς ἐντός τοῦ αὐτοῦ ἔτους ἀπό τοῦ ἔαρος μέχρι τοῦ φθινοπώρου, συνέρρεον ἀπό τῆς Αἰγύπτου, τῆς Παλαιστίνης καὶ τῆς Κοίλης Συρίας εἰς τὴν Ἀντιόχειαν, τὸ Χαλέπιον, τὴν Μελιτήνην καὶ τὴν Ταρσὸν καὶ, ἑνούμενοι μετὰ τῶν ἐντοπίων Ἀράβων, εἰσέβαλλον εἰς τὰς παραμεθορίους ἐπαρχίας μὲ σκοπὸν ὄχι νὰ κατακτήσουν μονίμως τὴν χώραν, ἀλλά «φιλοκερδίᾳ μᾶλλον καὶ ἐλευθερίᾳ ἤ τὸ πλέον εἰπεῖν λῃστείᾳ».

Read the rest of this entry ?

h1

ΓΝΩΡΙΜΙΕΣ ΝΕΩΝ ΣΤΟΝ ΠΟΝΤΟ—ΣΧΕΣΕΙΣ—ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ-ΠΡΟΞΕΝΕΙΕΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΝΝΟΗΣΕΙΣ

22/06/2013

.

.

,

Γνωριμίες νέων στὸν Πόντο — σχέσεις—ἐκδηλώσεις – προξενειὲς καὶ συνεννοήσεις

.

.

Σ’ ὅλες τὶς μεγάλες γιορτὲς—Χριστούγεννα, Πρωτοχρονιᾶ και προπάντων τὴν Ἀνάσταση —καθώς καὶ στὶς ὀνομαστικὲς γιορτὲς, οἱ νέοι, οἱ ὑποψήφιοι γαμπροὶ,ἔκαναν ἐπισκέψεις.

.

Ἐπικρατοῦσε τότε ἡ συνήθεια, τὰ κορίτσια ποὺ ἦταν γιὰ παντρειᾶ νὰ κερνοῦν τοὺς ἐπισκέπτες. Ἔτσι δινόταν εὐκαιρία νὰ ἰδοῦν οἱ νέοι τὶς νέες, ποὺ παρουσιαζόντανε συνήθως «μετὰ φόβου Θεοῦ», συμμαζευμένες, χαμηλοβλεποῦσες, ἀμίλητες.

.

Ἐπίσης κάθε Κυριακὴ κ’ ἐνδιάμεση γιορτὴ, μαζευόντανε τὰ παληκάρια καὶ τὰ κορίτσια στὶς κούνιες. Οἱ νέες συνοδεύονταν ἀπὸ συγγενεῖς τους. Μὲ τὸ κουβεντολόγι καὶ μὲ τὶς ματιὲς ἐρχόντανε σ’ ἐπαφὴ.

Ἐκτὸς τὶς κούνιες, ὅλες αὐτὲς τὶς ἡμέρες, εἴτε στὴν ἴδια πλατεία εἴτε καὶ σ’ ἄλλες, στηνόντανε χοροὶ μὲ συνοδεία λύρας—κεμεντζὲ—γκάϊντας— τουλοῦμ’—ἤ καὶ μουσικῆς. Ἄρχιζαν πρῶτα οἱ νέοι καὶ τραγουδῶντας διάφορα κατάλληλα δίστιχα, προσπαθοῦσαν νὰ προτρέψουν καὶ τὶς νέες νὰ μποῦνε στὸ χορὸ.

Κ’ ἐπειδὴ ντρεπόντανε σχεδὸν ὅλες, ἄν καὶ ἤθελαν κατὰ βάθος καὶ γι’ αὐτό κυρίως μαζευόνταν ἐκεῖ, καταντοῦσε πολλὲς φορὲς μὲ τὴ βία νὰ τοὺς βάλουνε στὸ χορὸ, κάποτε μάλιστα σέρνοντας.

Γιὰ νὰ φαίνεται καλύτερα τὸ πρόσωπό τους, τοὺς ἔλεγαν νὰ βγάλουν τὸ φακιόλι—τὸ λετζὲκ’—ποὺ εἴχανε στὸ κεφάλι καὶ μερικὲς φορὲς τ’ ἀρπάζανε ξαφνικὰ. Ἔτσι, ἐκτὸς τὸ πρόσωπο, φαινόντανε κ’ οἱ ὡραῖες πλεξίδες τους—τὰ τσέμας—καὶ τὰ φλουριᾶ ποὺ εἴχανε κρεμασμένα—τὰ σατσλούγια— καὶ βροντοῦσαν—σιὰκ, σιὰκ —ἐνῶ χόρευαν.

Ἐκτὸς ὅλες τὶς πιὸ πάνω εὐκαιρίες, καὶ στὶς ἐξοχὲς τῶν Κοτυώρων* ποὺ βγαίνανε περίπατο τὶς Κυριακὲς ὅταν ἔκανε καλοκαιρία, καὶ ἰδιαίτερα τὴν ἡμέρα τῆς Ἀνάληψης καὶ τοῦ Ἀγ. Γεωργίου, βλεπόντανε νέοι μὲ νέες καὶ φλερτάρανε…

.

.

Διαβᾶστε ὁλόκληρο τὸ ἄρθρο στὸ : www.e-istoria.com

Πιθανὸν νὰ ἀντιμετωπίσετε πρόβλημα στὸ ἄνοιγμα τοῦ συνδέσμου μέσω τῆς Google chrome

.

.

Ἀναδημοσίευσις ἐπιβάλλεται μὲ τὴν αὐτονόητη πάντοτε ἀναφορᾶ στὴν πηγῆ

.

.

.

h1

FRED BOISSONNAS-Η ΕΛΛΑΔΑ ΤΟΥ 1903 – 1920

14/05/2013

.

Οικογένεια στο Ζεμενό Κορινθίας, 1903.

.

FRED BOISSONNAS-Η ΕΛΛΑΔΑ ΤΟΥ 1903-1920

 .

Ὁ Φιλέλληνας Ἐλβετὸς Fred Boissonnas εἶναι ὁ πρῶτος ξένος φωτογράφος ποὺ  περιηγήθηκε τόσο πολὺ στὸν Ἑλληνικό χῶρο, ἀπὸ τὸ 1903 καὶ γιὰ περίπου  τρεῖς δεκαετίες ἀργότερα.

.

Ταξίδεψε ἀπὸ τὴν Πελοπόννησο ὡς τὴν Κρήτη καὶ  τὸν Ὄλυμπο καὶ ἀπὸ τὴν Ἰθάκη ὡς τὸ Ἅγιο Ὄρος. Περιηγήθηκε, φωτογράφισε,  ἔγραψε.

.

Ὁ  καλλιτέχνης, πέρα ἀπὸ τὸ καταγραφικὸ ἐνδιαφέρον του γιὰ ὅλα ὅσα  ἐξαφανίζονται, μᾶς δίνει μία εἰκόνα τῆς Ἑλλάδας ποὺ ἐκτείνεται πέρα ἀπὸ τὴν ἐθνογραφικὴ μαρτυρία.

.

.

Διαβᾶστε ὁλόκληρο τὸ ἄρθρο στὸ : www.e-istoria.com

 

.

Συντομευμένος σύνδεσμος :  http://wp.me/p12k4g-2JF

.

.

h1

ΠΑΣΧΑΛΙΝΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΕΘΙΜΑ

05/05/2013

.

ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΨΗΦΙΔΩΤΟ ΜΕ ΘΕΜΑ ΤΟΝ ΧΡΙΣΤΟ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ

 

.

.

ΠΑΣΧΑΛΙΝΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΕΘΙΜΑ

 .

Εἰς τὸν ὀρθόδοξον Χριστιανικὸν κόσμον ἡ Ἀνάστασις τοῦ Χριστοῦ ἦτο «πιστῶν εὐφροσύνη».

Περί τοῦ μὴ συνεορτασμοῦ τοῦ Πᾶσχα μετὰ τῶν ἰουδαίων, ἔχομεν ἀπαγορευτικούς κανόνας τῆς τε ἐν Ἀντιοχεία Συνόδου ὡς καὶ τῶν διαταγῶν τῶν ἁγίων Ἀποστόλων, αἴτινες ἀφορίζουσι τοὺς παρακούοντας λαϊκοὺς, καθαιροῦσι δὲ τοὺς κληρικοὺς.

Οἱ πιστοὶ ἐφρόντιζον νὰ ἐπαλείψωσι δι’ ἀσβέστου ἤ νὰ βάψωσι μὲ διάφορα χρώματα τοὺς τοίχους τῶν οἰκειῶν των καὶ νὰ σαρώσωσι τὰ δάπεδα αὐτῶν, ἀφ’ ἐτέρου δὲ νὰ στρώσωσιν ἐπὶ τοῦ ἐδάφους των κλάδους δάφνης, μυρσίνης, δενδρολιβάνου, φύλλα λεμονέας καὶ τὰ τοιαῦτα.

Οὐχὶ δὲ μόνον τὰς οἰκείας περιεποιοῦντο οἱ Χριστιανοὶ κατὰ τὰς ἡμέρας τοῦ Πᾶσχα, ἀλλὰ και καινουργῆ φορέματα ἐφρόντιζον νὰ φορῶσι, νὰ λαμπροφορῶσιν, ὅπως ἔλεγον τότε, ἤ, ὡς λέγομεν σήμερον, νὰ φοροῦν Πασκαλιάτικα, Λαμπριάτικα ἤ λαμπρᾶ ἤ νὰ λαμπραγκαινιάζουν.

Τὸ Πᾶσχα, ὅν μέγας δεσμός ἀγάπης, ὡς ἐπακολούθημα εἶχε καὶ τὴν δόσιν φιλήματος «ὑπὸ τῶν ἐκκλησιαζομένων, δύο μάλιστα Βυζαντινοὶ συγγραφεῖς, Χριστόφορος ὁ Μυτιληναῖος, καὶ κατὰ τὸν ΙΒ’ αἰῶνα Θεόδωρος ὁ Πρόδρομος, ἔγραψαν ἐπιγράμματα «εἰς τὸν κατὰ τὸ Πᾶσχα γινόμενον ἀσπασμὸν».

Πόσον δὲ τὸ φίλημα τοῦτο θὰ ἦτο τότε διαδεδομένον, πασιφανῶς δεικνύει τὸ καὶ σήμερον κατὰ τὴν δευτέραν Ἀνάστασιν ἀνταλλασσόμενον φίλημα.

 .

 .

Διαβᾶστε ὁλόκληρο τὸ ἄρθρο στὸ : www.e-istoria.com

.

.

.

h1

ΤΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ ΤΟΥ ΚΛΗΔΟΝΑ – ΕΝΑ ΟΜΟΡΦΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ

01/05/2013

.

ΚΛΗΔΟΝΑΣ 1

.

.

Ὁ Μάϊος, εἶναι ὁ μῆνας τῶν λουλουδιῶν καὶ τῆς βλάστησης. Ἀναλόγως μὲ τὶς περιοχές τῆς Πατρίδας,  ἔχει διάφορα ὀνόματα.  Στὴν Τῆνο ὀνομάζεται «βροχάρης». Στὴ Μακεδονία ὀνομάζεται «Κερασάρης»,  στὸν Πόντο «Καλομῆνας», στὴν Κύπρο «Πεντεφᾶς ἤ Πενταδείλινος».

.

Ἐκτός ἀπὸ τὸ παραδοσιακὸ πλέξιμο τοὺ στεφανιοῦ, τὸ ὁποῖο καίγεται στις 24 Ἰουνίου , τοῦ Ἁγίου Ἰωάννη, ἕνα ἄλλο ἔθιμο τοῦ Μαῒου ποὺ συναντᾶται σὲ ἀρκετὰ μέρη τῆς Ἑλλάδος εἶναι τοῦ Κλήδονα.

Ὁ Κλήδονας βασίζεται πάνω σὲ μία ὁλόκληρη διαδικασία καὶ ἔχει ὡς στόχο τὴν ἀποκάλυψη τῆς μοῖρας, τοῦ πεπρωμένου, μέσα ἀπὸ μία σειρᾶ τελετουργικῶν, εἰδικὰ γιὰ τὰ νέα κορίτσια ποὺ προσπαθούσαν νὰ μάθουν μέσω τοῦ Κλήδονα «τὰ ριζικὰ» τους.

«Στὴν Κύπρο τὴν πρῶτη μέρα τοῦ Μαΐου, ὅλες οἱ ἀνύπανδρες κοπέλες, ἔβγαιναν ἔξω ἀπὸ τὶς πόλεις καὶ τὰ χωριὰ καὶ πήγαιναν στοὺς κάμπους.

Κάθονταν σὲ κύκλο, τρώγαν, καὶ ἔπιναν, ἀστειεύονταν μεταξὺ τους, τραγουδοῦσαν, καὶ χόρευαν. Μετὰ, οἱ νεαρὲς κοπέλες τοποθετοῦσαν τὸ μαγικὸ δοχεῖο τοῦ Κλήδονα ἤ ἀλλιῶς τοῦ Μὰ. Τὸ συγκεκριμένο αὐτὸ δοχεῖο ἦταν μία μεγάλη λεκάνη, ἤ ἕνα μεγάλο ἀγγεῖο, ποὺ ἔφερναν μαζὶ τους οἱ κοπέλες ποὺ συμμετεῖχαν στὴ γιορτὴ….»….

,

.

Διαβᾶστε τὴν συνέχεια τοῦ ἄρθρου στὸ : www.e-istoria.com

Πηγή: Το Ε Ξ Α Ι Ρ Ε Τ Ι Κ Ο blog : http://noctoc-noctoc.blogspot.com/

.

.

.

h1

ΟΙ ΕΝΟΠΛΙΟΙ ΧΟΡΟΙ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ

12/12/2012

 

.

.

ΟΙ ΕΝΟΠΛΙΟΙ ΧΟΡΟΙ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ

 .

Marie-Helene Delavaud-Roux

 .

Οφείλουμε επίσης να μην παραλείψουμε στους χορούς τη μίμηση των κινήσεων που απαιτούνται, όπως για παράδειγμα τους ενόπλιους χορούς των Κουρητών στην Κρήτη και των Διοσκούρων στη Σπάρτη. Στην Αθήνα πάλι, η παρθένα Αθηνά, γοητευμένη απ’ το χορό, και μη θέλοντας να έχει άδεια τα χέρια της, φόρεσε πανοπλία κι αποτελείωσε το χορό της μ’ αυτόν τον τρόπο. Τ’ αγόρια και τα κορίτσια μας πρέπει να μιμούνται αυτές τις ενέργειες, για να τιμήσουν το παράδειγμα της θεάς, το οποίο αυξάνει την επιδεξιότητά τους τόσο στον πόλεμο όσο και στις γιορτές. Τα παιδιά, από τα πρώτα χρόνια της ζωής τους μέχρι την ηλικία που θα πάνε στον πόλεμο πρέπει να μετέχουν στις πομπές και τις λιτανείες προς τιμήν των θεών με όπλα και άλογα. Οφείλουν να υμνούν τους θεούς και τα παιδιά των θεών με πορείες και χορούς, άλλοτε ζωηρούς και άλλοτε πιο συγκρατημένους. Μόνο γι’ αυτόν το λόγο πρέπει να γυμνάζεται κάποιος που επιδίδεται σε αγώνες και τίποτε άλλο. Τα υπόλοιπα είδη σωματικών ασκήσεων, είτε γίνονται για σοβαρό σκοπό είτε για διασκέδαση, είναι ανάξια για ελεύθερους ανθρώπους’”.

Τόσο μεγάλη εκτίμηση τρέφει ο Πλάτωνας για τους ενόπλιους χορούς:

Θεωρεί ότι είναι οι πιο χρήσιμες ορχηστικές εκδηλώσεις της κοινότητας. Αν αναλογιστούμε ότι πρόκειται για έναν κόσμο που αντιμετωπίζει διαρκή κίνδυνο πολέμου και το μόνο που μπορεί να εγγυηθεί την επιβίωση και την ανάπτυξή του είναι οι νικηφόρες στρατιωτικές επιχειρήσεις, μπορούμε εύκολα να δικαιολογήσουμε μια τέτοια γνώμη: “καμιά περιουσία και κανένα έργο δεν θα έχουν οποιανδήποτε αξία αν χάσουμε τον πόλεμο, όλα τα αγαθά των νικημένων περνούν στα χέρια των νικητών”. Αυτή η κατάσταση πραγμάτων καθιστά απαραίτητη τη συνεχή προπαρασκευή για την μάχη. Οι επιταγές της στρατηγικής του πολέμου, βασισμένες κυρίως στην απόλυτη συνοχή των στρατιωτών, απαιτούν απ’ αυτούς αυστηρή σωματική πειθαρχία, κινήσεις αποτελεσματικές και τέλεια συντονισμένες. Περισσότερο από οποιανδήποτε άλλη άσκηση, σ’ αυτόν τον σκοπό ανταποκρίνονται οι ενόπλιοι χοροί (πάλη ή ένοπλος αγώνας). ….

.
.

Ολόκληρο το κείμενο ΕΔΩ

.
.
.

h1

ΤΟ ΠΡΩΤΟΓΛΥΠΤΟ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ – Η ΑΡΧΗ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ

11/12/2012

.

.

ΟΙ ΜΕΣΟΠΛΕΙΣΤΟΚΑΙΝΙΚΕΣ ΡΙΖΕΣ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ;

Δρ Νίκος Α. Πουλιανός

(Δημοσιεύθηκε στις ανακοινώσεις του XVI Συμποσίου Προϊστορικής Τέχνης στη Valcamonica της Ιταλίας, 24-29 Σεπτ. 1998. Εκδ. Prof. E. Anati.)

ΠΕΡΙΛΗΨΗ

    Mία αρχέγονη, πιθανότατα ανθρωπόμορφη, αναπαράσταση βρέθηκε στο λιγνιτωρυχείο Καρδιάς Πτολεμαΐδας της ΔΕΗ, σε βάθος 10 -12 περίπου μέτρων από την επιφάνεια του εδάφους.

       Αναπαριστά μία όρθια φιγούρα που αποτελείται από τρία περίπου ίσα μέρη, το κεφάλι, το σώμα και τα πόδια, συνολικού ύψους 233 χλστ. και μέγιστου πλάτους 151 χλστ. Αποτελείται από συμπαγή λευκό λεπτοφυή ασβεστιτικό ψαμμίτη, ο οποίος εμπεριέχει ενσωματωμένες μικρές ασβεστολιθικές πέτρες. Η περιοχή που αντιστοιχεί στα μάτια και τα ρουθούνια έχει πιθανότατα λαξευτεί και τέσσερις μικρές πέτρες έχουν παραμείνει μέσα στις κοιλότητές τους. Στην κάτω κοιλιακή χώρα απαντάται ένας φαλλός, ύψους 16 χλστ. και διαμέτρου 30 χλστ. Η επεξεργασία του γλυπτού συμπληρώνεται από μία (όμοια) τριπλή προσπάθεια διάτρησης του ψαμμιτικού πετρώματος. Η πρώτη βρίσκεται στην πλάτη και φτάνει τα 10 χλστ. βάθους. Η δεύτερη έγινε αμφίπλευρα στο λαιμό (βάθους 22 χλστ. από δεξιά και 31 χλστ. από αριστερά). Η τρίτη είναι επίσης αμφίπλευρη, αλλά διαπερνά όλη την περιοχή των ώμων, σχηματίζοντας μία κυλινδρική μικροσήραγγα μήκους 100 χλστ. Οι οπές τους παρουσιάζουν όλες την ίδια διάμετρο 10-12 χλστ.

Σύμφωνα με τις πάρα πάνω παρατηρήσεις εξάγεται το συμπέρασμα ότι ένας προϊστορικός άνθρωπος βρήκε το ψαμμιτικό πέτρωμα που παρουσίαζε ήδη μία σχηματοποιημένη μορφή και το επεξεργάστηκε πάρα πέρα. Το αντικείμενο ονομάστηκε “Το Πρωτόγλυπτο της Μακεδονίας” και η στρωματογραφική του θέση δείχνει μία ηλικία 500-800.000 περίπου ετών.

            Σχέδιο του Πρωτόγλυπτου της Μακεδονίας – πρόσθια όψη.

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

       Η Ανθρωπολογική Εταιρεία Ελλάδος από το 1968 προωθεί ένα πρόγραμμα ανασκαφικών και επιφανειακών ερευνών γύρω από την ευρύτερη γεωγραφική περιοχή του σπηλαίου Πετραλώνων Χαλκιδικής. Το πρόγραμμα αυτό περιλαμβάνει τον εντοπισμό και τη διάσωση των παλαιοανθρωπολογικών ευρημάτων της λεκάνης Εορδαίας (Δ. Μακεδονία). Η παρούσα ανακοίνωση αναφέρεται στην ανακάλυψη μίας πέτρινης αναπαράστασης, πιθανότατα ανθρωπόμορφης, ύψους 232 χλστ. και βάρους 3 κιλών. Βρέθηκε το 1985-6 από τον τεχνικό της Δ.Ε.Η. κ. Κώστα Παπακωνσταντίνου, στο (ανενεργό) Νότιο λιγνιτωρυχείο της ΔΕΗ στην Καρδιά Πτολεμαΐδας , σε βάθος 10-12 περίπου μέτρων από την επιφάνεια του εδάφους. Σύμφωνα με τον ίδιο, το αντικείμενο κέντρισε την περιέργειά του, σε σημείο να το περισυλλέξει και να το μεταφέρει σπίτι του, θεωρώντας όμως παράλληλα ότι είναι απλά μία παράξενη πέτρα. Στο τέλος του 1993 πληροφορήθηκε σχετικά με τη δράση του Παραρτήματος Πτολεμαΐδας της Α.Ε.Ε., το οποίο είχε επανενεργοποιηθεί με δική μου ευθύνη δύο χρόνια νωρίτερα και αποφάσισε να το προσκομίσει για εξέταση. Στο ίδιο παράρτημα διάφορα άλλα παλαιοντολογικά και παλαιολιθικά ευρήματα της Α.Ε.Ε. από την περιοχή έχουν διασωθεί με τη βοήθεια της Δημαρχίας και της Πολιτιστικής Επιτροπής της Ε.Ε. (Για περισσότερες λεπτομέρειες βλ. Poulianos A. N., 1977. Poulianos A. N. & Poulianos N. A., 1980, 1994 and Poulianos N. A. 1998a,b). ….

 .

.

Ολόκληρο το κείμενο ΕΔΩ

.

.

.

h1

ΙΧΝΗ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΥ ΜΕΤΡΟΥ ΣΤΟ ΒΟΥΛΓΑΡΙΚΟ ΦΟΛΚΛΟΡ

08/12/2012

.

.

ΙΧΝΗ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΥ ΜΕΤΡOΥ ΣΤΟ

ΒΟΥΛΓΑΡΙΚΟ ΦΟΛΚΛΟΡ

 .

Αποσπάσματα από τη μελέτη και ανακοίνωση τού Βουλγάρου μουσικολόγου κ. Στογιάν Μπούντζεφ.

—«Η προφορική παράδοση, από πατέρα σε γυιό, είναι δυναμικός παράγων μεταφοράς ανάμεσα στους αιώνες. Έτσι μέσα στα λαϊκά μας τραγούδια και χορούς βρίσκομε ίχνη από αρχαίες κλίμακες, αρχαία μέτρα ποιητικά και μουσικά, πού μεταδόθηκαν ανάμεσα στους αιώνες, παρόλες τις αλλαγές και παραλλαγές και διαφοροποιήσεις, φυσικές ανάλογα με τις διάφορες καταστάσεις και περιπτώσεις πού διεμόρφωσαν τούς λαούς…».

—«Υπάρχουν, στη λαϊκή μας μουσική, ίχνη από πολλές κλίμακες τής αρχαιότητας: αιολική, δωρική, ιωνική. λυδική κλπ. Το ίδιο και ρυθμοί»… «Στις αρχαίες γλώσσες — ελληνικά, ρωμαϊκά, σανσκριτικά — το μουσικό μέτρο είχε τη βάση στο ποιητικό μέτρο».

—«Βλέπει κανείς σαφώς, στα έργα των αρχαίων θεωρητικών και συγγραφέων, ότι το ποιητικό μέτρο, στις αρχές του, δεν διέφερε καθόλου από το μουσικό μέτρο και ό ρυθμός τής μουσικής των αρχαίων μελωδιών ήτανε καθωρισμένος από τα μέτρα τού ποιητικού κειμένου: στην ποιητική προφορά υπήρχαν οι μακρές συλλαβές και οι βραχείες, και οι μακρές είχαν τη διπλή αξία και διάρκεια των βραχειών…».

«…Βεβαίως οι γλώσσες αλλοιώνονται, αλλά το ρυθμικό μέτρο παραμένει στον οργανοπαίκτη ή και στον χορευτή, και γίνεται πια ένα στερεότυπο πάνω στο οποίο δημιουργεί άλλες μελωδίες, και ό τραγουδιστής άλλα τραγούδια, τα οποία ακολουθεί ό χορευτής. Και έτσι ή παράδοση τα μεταφέρει από μέρος σε μέρος, από τόπο σε τόπο, όπου ανάλογα με τη γλώσσα πού μιλούνε, προσαρμόζονται στο ρυθμικό μέτρο. Και είναι φυσικό, γιατί ή μουσική δεν χρειάζεται γλώσσα για να μείνει στο μνημονικό τού καθενός».

—«…Βλέπομε ότι οι μελωδίες τής αρχαιότητος δανειζόντουσαν τον ρυθμό τους από το ποιητικό μέτρο και ότι, π.χ. ένα παιωνικό τετράμετρο, όπως αυτό των Ευμενίδων τού Αισχύλου: «Καταφέρω ποδός άκμαν σφαλερά γάρ ταχυδρόμοις» (5/8 ή 5/4, αναλόγως με την ταχύτητα τής εκτελέσεως) θα γεννούσε ένα «μουσικό ρυθμό» τού ιδίου είδους, πού θα μπορούσε να υπάρξει ανεξάρτητα από τα λόγια και τις συγκεκριμένες μελωδίες. Ένας ρυθμός πού θα γινότανε πια αυτοτελής και πάνω στον οποίο χιλιάδες άλλα τραγούδια θα μπορούσαν να προσαρμοσθούν…». ….

.
.

.

Ολόκληρο το κείμενο ΕΔΩ

.

.

.