Archive for the ‘ΒΛΑΧΟΙ’ Category

h1

ΟΙ ΒΛΑΧΟΙ ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

24/04/2013

..

,

ΒΛΑΧΑ

.

Οἱ  Βλᾶχοι τῆς Ἀνατολικῆς Μακεδονίας  

.

.

Οἱ  Βλᾶχοι τῆς Ἀν. Μακεδονίας  ἔλκουν τὴν  καταγωγὴ τους ἀπὸ τὴν ὁροσειρὰ τῆς Πίνδου, τὸν ὁρεινὸ ὅγκο τοῦ Γράμμου καὶ τὴν περιοχὴ γύρω καὶ κάτω ἀπό τὴν Μοσχόπολη.

.

Κύριες αἰτίες γιὰ τὴν μετανάστευση τῶν Βλάχων ἀπὸ τὶς κοιτίδες τους ἦταν:

.

α) ὁ ὑπερπληθυσμός καὶ ἡ στενότητα τοῦ χῶρου (βοσκοτόπια).

.

β) ἡ σταδιακὴ ἀπώλεια ἀρματολικιῶν καὶ ἡ ζηλοφθονία γιὰ τὸν πλοῦτο τους ἀπὸ τοὺς ἐξισλαμισθέντες Ἀλβανούς….

.

.

διαβᾶστε τὴν συνέχεια τοῦ ἄρθρου στὸ : www-e-istoria.com

.

.

.

.

[ shortlink ] : http://wp.me/p12k4g-2sR

.

.

h1

Η ΔΙΑΛΕΚΤΟΣ ΤΩΝ ΒΛΑΧΩΝ ΣΤΑ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΑ

04/12/2012

https://lh5.googleusercontent.com/-56X-rwpyoSQ/TU2xnkbZFPI/AAAAAAAAANs/tVR2itpjdoU/s320/%25CE%25A6%25CF%2584%25CE%25AD%25CF%2581%25CE%25B7.jpg.

.

Η ΔΙΑΛΕΚΤΟΣ ΤΩΝ ΒΛΑΧΩΝ ΣΤΑ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΑ

 .

 .

ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

Αριθμός Αποφάσεως 11263/2001

 .

ΤΟ ΤΡΙΜΕΛΕΣ ΠΛΗΜΜΕΛΕΙΟΔΙΚΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

 .

            Αποτελούμενο από την Πρωτοδίκη Ζωή Κωστόγιαννη -Πρόεδρο Πρωτοδικών, Μαρία Ράλλη-Κατριβάνου -Πλημμελειοδίκη, Σταμάτα Πετσάλη, -Πλημμελειοδίκη, Νικόλαο Σεϊντή -Εισαγγελέα Πρωτοδικών.

            Συνεδρίασε δημόσια στις 2 Φεβρουαρίου 2001 με την σύμπραξη της Θεανίτσας Ιωάννου -Γραμματέα

            Για να δικάσει την υπόθεση:

            Του κατηγορουμένου Σωτηρίου Μπλέτσα, κατοίκου Αθηνών, Βασ. Ηρακλείου 22, που ήταν παρών και συνέταξε την κατωτέρω έκθεση πρακτικών:

            Κατά τη σημερινή δημόσια στο ακροατήριο συνεδρίαση του Δικαστηρίου, η Πρόεδρος, εκφώνησε το όνομα του κατηγορουμένου, ο οποίος αφού εμφανίστηκε και ρωτήθηκε από την Πρόεδρο σχετικά με την ταυτότητά του κλπ, είπεν ότι ονομάζεται όπως αναγράφεται παραπάνω και διορίζει συνήγορο για να τον υπερασπιστεί τον παρόντα Δικηγόρο Λάμπρο Μπαλτσιώτη (Α.Μ.: 19690/ΔΣΑ).

            Η Πρόεδρος συνέστησε στον κατηγορούμενο να προσέξει την εναντίον του κατηγορία καθώς και τη συζήτηση που πρόκειται να διεξαχθεί.

            Συγχρόνως τον πληροφόρησε ότι έχει το δικαίωμα να αντιτάξει πλήρη έκθεση των ισχυρισμών του και να υποβάλλει τις παρατηρήσεις του μετά το τέλος της εξετάσεως του κάθε μάρτυρα, καθώς και κατά την έρευνα του οποιουδήποτε αποδεικτικού μέσου.

            Ο Εισαγγελέας, αφού έλαβε το λόγο, απήγγειλε με συνοπτική ακρίβεια την κατηγορία και πρόσθεσε ότι, για την υποστήριξη της κατηγορίας, έχει κλητεύσει τους αναγραφόμενους κάτω από το κατηγορητήριο μάρτυρες κατηγορίας, τα ονόματα των οποίων εκφώνησε η Πρόεδρος, οι οποίοι βρέθηκαν παρόντες. Η Πρόεδρος ζήτησε κατόπιν από τον κατηγορούμενο γενικές πληροφορίες για την πράξη για την οποία κατηγορείται και ταυτόχρονα του κατέστησε γνωστό ότι η απολογία του θα γίνει μετά το τέλος της αποδεικτικής διαδικασίας.

            Ο κατηγορούμενος έδωσε τις πληροφορίες που του ζητήθηκαν και δήλωσεν ότι κλήτευσε μάρτυρες υπερασπίσεως τους: Γρηγόριο ΟΝΤΡΙΑ και Αλεξάνδρα Ιωαννίδου.

            Η πρόεδρος εκφώνησε τα ονόματα των μαρτύρων κατηγορίας και υπερασπίσεως που έχουν κλητευθεί, οι οποίοι ήταν παρόντες.

            Στη συνέχεια αφού αποχώρησαν από το ακροατήριο, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 350 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας, οι λοιποί μάρτυρες, παρέμεινε ο πρώτος μάρτυρας κατηγορίας ο οποίος σε σχετικές ερωτήσεις της Προέδρου αποκρίθηκε ότι ονομάζεται Ευγένιος Χαϊτίδης του Δημητρίου και της Όλγας, γεννήθηκε στις Σέρρες και κατοικεί στις Σέρρες, οδός Μεραρχίας αρ. 25, ετών 58, επαγγέλματος Πολ. Μηχανικός, Έλληνας και Χριστιανός Ορθόδοξος, γνωρίζει απλώς τον κατηγορούμενο και δεν συγγενεύει με αυτόν.

            Επομένως ορκίστηκε σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 218 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας, επί του Ιερού Ευαγγελίου και εξεταζόμενος κατέθεσε: ….

.
.

Ολόκληρο το κείμενο ΕΔΩ

.
.
.

h1

ΟΙ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΑΡΒΑΝΙΤΟΒΛΑΧΩΝ ΣΤΗΝ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ

21/11/2012

.

.

ΟΙ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΑΡΒΑΝΙΤΟΒΛΑΧΩΝ ΣΤΗΝ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ

.

Του Αστέρη Κουκούδη

Ιεροπηγή, 29 Ιουνίου 2008

.

Τα χρόνια και τα γεγονότα που συνδέονται με την επανάσταση του 1821 αποτέλεσαν μία χρονική και ιστορική καμπή για τη γεωγραφική χωροθέτηση των Αρβανιτόβλαχων στη Βαλκανική. Μέχρι τότε μπορούμε να πούμε πως το μεγαλύτερο μέρος των προγόνων των σημερινών Αρβανιτόβλαχων κινούνταν κυρίως στην Ήπειρο και τη σημερινή κεντρική και νότια Αλβανία. Αν και είναι σίγουρο πως η συνεχής αναζήτηση των αναγκαίων για τα κοπάδια τους  χορτολιβαδικών εκτάσεων και κυρίως χειμαδιών έφερνε, συχνά, ορισμένες αρβανιτοβλάχικες ομάδες μέχρι τις πεδινές εκτάσεις της Θεσσαλίας και της Ρούμελης. Όμως, από τη δεκαετία του 1820, τα φαλκάρια των Αρβανιτόβλαχων εμφανίζονται να εξαπλώνονται σταδιακά, αναζητώντας ευκαιρίες για νέες σταθερότερες εγκαταστάσεις πέρα από την Ήπειρο και την Αλβανία.

Η έλλειψη αξιόπιστων πληροφοριών μας οδηγεί στην υπόθεση πως δεν είχαν σημειωθεί μαζικές μετακινήσεις αρβανιτοβλάχικων πληθυσμών, υπό την μορφή εξόδου, πριν από την πτώση και το θάνατο του Αλή Πασά το 1822, όπως συνέβη με άλλες ομάδες Βλάχων. Θα μπορούσαμε να υποθέσουμε πως οι πληθυσμοί των Αρβανιτόβλαχων δεν αντιμετώπισαν τις καταπιέσεις και τις διώξεις που βίωσαν άλλοι πληθυσμοί και ανάμεσά τους και Βλάχοι, κατά την περίοδο της κυριαρχίας του Αλή Πασά. Αν μάλιστα αναλογιστούμε πως ο Αλή φέρεται να βοήθησε στη δημιουργία του Μπιτσικόπουλου στο Πωγώνι, τότε θα μπορούσαμε να υποθέσουμε πως οι σχέσεις ανάμεσα στο Αλή Πασά και τους Αρβανιτόβλαχους ήταν σχετικά αγαθές. Ο Αλή παρουσιάζεται ως καταχραστής του ζωικού κεφαλαίου αρκετών αντιπάλων του, κυρίως άλλων Τουρκαλβανών μπέηδων αλλά και χριστιανών τσελιγκάδων. Ο F. Pouqueville αναφέρει πως, γύρω στα 1815, ο Αλή Πασά είχε στην κυριότητά του 2.000.000 κεφάλια αξίας 2.000.000 πιάστρων, αριθμοί πιθανότατα υπερβολικοί, όμως σίγουρα ενδεικτικοί. Ο Αλή είχε γίνει ο μεγαλύτερος αρχιτσέλιγκας της επικράτειάς του και σίγουρα χρειαζόταν ικανούς τσοπαναραίους για τη φύλαξή αυτών των κοπαδιών. Το ρόλο αυτό, κατά πάσα πιθανότητα, ανέλαβαν κάποιες ισχυρές και μάλλον πιστές σε αυτόν φάρες Αρβανιτόβλαχων[1].

Όταν πια, από το 1820, ο Αλή Πασάς βρισκόταν σε ανοιχτή πολεμική σύγκρουση με τα στρατεύματα, που είχε στείλει προς εξουδετέρωσή του ο σουλτάνος Μαχμούτ, θα πρέπει να άρχισαν τα προβλήματα και για τους Αρβανιτόβλαχους. Ίσως γιατί βρέθηκαν αντιμέτωποι με τις αρπαγές και τις επιτάξεις των στρατευμάτων των αντιπάλων πλευρών. Τα κοπάδια και οι αγέλες των φορτηγών ζώων ήταν η μόνη παραγωγική περιουσία τους, αλλά ήταν εύκολος στόχος των, συνεχώς, μετακινούμενων στρατευμάτων, τακτικών και ατάκτων. Μπορεί τα καλοκαίρι να βρίσκονταν στην ασφάλεια των βουνών, κατά τη διάρκεια, όμως, των δύο ετήσιων μετακινήσεων και κατά την περίοδο της παραμονής τους στα χειμαδιά ήταν εκτεθειμένοι σε κάθε κίνδυνο. ….
.
.

Ολόκληρο το κείμενο ΕΔΩ
.
.
.

h1

ΟΙ ΒΛΑΧΟΙ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΟΝ 20ο ΚΑΙ 21ο ΑΙΩΝΑ

13/10/2012

.

.

ΟΙ ΒΛΑΧΟΙ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

ΤΟΝ 20ο ΚΑΙ 21ο ΑΙΩΝΑ

 .

Οι Βλάχοι, δηλαδή οι λατινοφωνήσαντες γηγενείς ελληνικοί πληθυσμοί, πολεμιστές και αξιωματούχοι της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, απετέλεσαν ανέκαθεν ουσιώδη πυρήνα της χριστιανικής Θεσσαλονίκης. Το γεγονός τεκμηριώνει η Ιστορία της. Συνοψίζεται αδρομερώς ως εξής:

1ον Πριν ο Κάσσανδρος την συνενώσει με τα γύρω της πολίσματα και της δώσει το  όνομα της συζύγου του και αδελφής του Μεγάλου Αλεξάνδρου, η Θεσσαλονίκη, σύμφωνα με τον Ηρόδοτο, ονομαζόταν Αλία. Δηλαδή θαλασσινή και αλμυρή. Το πρωτογενές τούτο όνομά της διασώζουμε στη λατινική λαλιά μας μόνον εμείς οι Βλάχοι: την ονομάζουμε Saruna , δηλαδή αλμυρή από τη λέξη sare που σημαίνει αλάτι. Saruna την βρήκαν στα χείλη μας πολύ μεταγενέστερα οι Σλάβοι και την ονομάζουν Σόλουν.

2ον Μετά την Τετάρτη Σταυροφορία, που δήωσε την Κωνσταντινούπολη και κατέλυσε την πατρώα μας Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία το 1204, οι Βλάχοι πολιόρκησαν και επεχείρησαν να απελευθερώσουν τη Θεσσαλονίκη από τους Σταυροφόρους το 1207 με επί κεφαλής τον Βλάχο Αυτοκράτορα Ρωμαίων και Βουλγάρων Ιωάννη, τον περίφημο Καλογιάννη ή Σκυλογιάννη, ο οποίος δολοφονήθηκε έξω από τα τείχη της.

3ον Ο Ενετός Βάιλος της βενετοκρατούμενης Θεσσαλονίκης στρατολόγησε, το 1430, με εξουσιοδότηση της Συγκλήτου, Βλάχους πολεμιστές που πολέμησαν τους Οθωμανούς πολιορκητές υπερασπιζόμενοι μέχρις ενός τη Θεσσαλονίκη τους την οποία είχαν εγκαταλείψει οι πλείστοι άλλοι κάτοικοί της.

4ον Η Αγία Παρασκευή είναι ανέκαθεν η προστάτιδα των Βλάχων. Στην Αγία Παρασκευή ήταν αφιερωμένος, από τον 5ο αιώνα ήδη, ο αρχαιότερος σωζόμενος χριστιανικός ναός Αχειροποίητος. Εκεί το 1430 εισήλθε Πορθητής ο Σουλτάνος Μουράτ Β΄. ΄Εθεσε τον «τουρά» του σε κίονα του αριστερού της κλίτους και την έκανε τζαμί. Επί πέντε αιώνες από τότε μέχρι και το 1912, η Αχειροποίητος ονομαζόταν Εσκί Τζουμά τζαμί, δηλαδή τζαμί της Παλαιάς Παρασκευής. Ακόμη και σήμερα στην Αχειροποίητο λειτουργεί δεξιά παρεκκλήσι της Αγίας Παρασκευής.

Στο παμπάλαιο αγίασμα της Αγίας Παρασκευής, έξω από την Ληταία πύλη των τειχών, οι Θεσσαλονικείς χριστιανοί ίδρυσαν τα Νεκροταφεία της Αγίας Παρασκευής. Τον λόγο των εγκαινίων εξεφώνησε το 1900 ο κορυφαίος φιλόλογος Πέτρος Παπαγεωργίου, Βλάχος από το Κρούσοβο.

5ον Στον τόμο «Μακεδονία: 4.000 χρόνια ελληνικής Ιστορίας και πολιτισμού», σελίδα 355, ο καθηγητής και ακαδημαϊκός Μιχαήλ Σακελλαρίου υπογραμμίζει: ….

.

.

Η συνέχεια του κειμένου ΕΔΩ

.

.

.

h1

Η ΑΔΕΛΦΟΠΟΙΪΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΑΙ ΞΕΝΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ

04/10/2012

.

.

 

ΑΔΕΛΦΟΠΟΙΪΑ

(αδελφοποιτοί – βλάμηδες)

 .

Αδελφοποιΐα είναι η δημιουργία αδελφικού δεσμού μεταξύ δύο ή και περισσοτέρων ατόμων με κάποια μαγική πράξη ή θρησκευτική λειτουργία. Μετά την αδελφοποίησή τους τα άτομα αυτά έχουν ιερή υποχρέωση να αλληλοβοηθούνται σ’ όλη τους τη ζωή. Ο δεσμός τους δεν είχε όρια. Σε περίπτωση που ο ένας από τους δύο έπεφτε θύμα εγκληματικής πράξης ο άλλος είχε την υποχρέωση να ανταποδώσει το κακό, να πάρει πίσω το αίμα του αδελφοποιού του.

Η αδελφοποιΐα είναι έθιμο από τα πολύ παλιά χρόνια και γνωστό σε πάρα πολλούς λαούς. Από σχετικές πληροφορίες γνωρίζουμε πως ήταν έθιμα των Λυδών, των Σκυθών, των Θρακών, των Γερμανών και των Κελτών. Σήμερα είναι γνωστό το έθιμο σ’ όλες τις Ηπείρους. Για τους αρχαίους Έλληνες και τους Ρωμαίους δεν υπάρχουν πειστικές πληροφορίες για την ύπαρξη του εθίμου. Οι φιλίες των Αχιλλέα-Πατρόκλου και Δάμωνα-Φεντία δε θεωρούνται αποδεικτικά στοιχεία για την ύπαρξη του εθίμου. Το έθιμο γίνεται γνωστό μετά τις κατακτήσεις του Μ. Αλεξάνδρου και την επικράτηση των Ρωμαίων. Τότε έγιναν πολλές μετακινήσεις των λαών «Ανατολή και Δύση» με αποτέλεσμα να μεταδοθούν όχι μόνο οι πνευματικές γνώσεις αλλά και διάφορα ήθη και έθιμα μεταξύ των λαών της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας. Σχετικές πληροφορίες για το έθιμο έχουμε από τη ρωμαϊκή νομοθεσία, τη βυζαντινή ιστορία και τη συλλογή εκκλησιαστικών νόμων και κανόνων «νομοκάνονας». Απ’ αυτές τις πληροφορίες μαθαίνουμε πως ακόμα και υψηλά πολιτικά πρόσωπα γίνονταν αδελφοποιοί. Όπως οι Ιουστιανιανός με το μάγιστρο Στρατήγιο, ο Βασίλειος ο Μακεδόνας με το Μιχαήλ τον Γ΄ κλπ. Από δημοτικά τραγούδια της Καππαδοκίας μαθαίνουμε πως αδελφοποίηση έχουμε μεταξύ Ελλήνων και Σαρακηνών όπως ο ακρίτας Ανδρόνικος με το Σαρακηνό Συριόπουλο….
.
.

Ολόκληρο το κείμενο ΕΔΩ
.
.
.

h1

Η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΟ BΛΑΧΩΝ

21/04/2012

.

.

Τι είναι οι Βλάχοι-Αρμάνοι:
.
Ο Γάλλος καθηγητής του Πανεπιστημίου Nancy Ε. Will επισημαίνει τα μέτρα, που λαμβάνουν οι Ρωμαίοι για την ανακούφιση των απλών Μακεδόνων, όπως μείωση κατά 50% της φορολογίας, παροχή δυνατοτήτων εξευρέσεως εργασίας, ιδίως στην διαφύλαξη των βορίων συνόρων της Μακεδονίας με τα praesidia armata, συνάμα δε των συγκοινωνιακών κόμβων προς εξασφάλιση της ελεύθερης μεταφοράς αγαθών και μετακινήσεως επισκεπτών, κρατικών υπαλλήλων, στρατευμάτων, οπότε και η γλωσσική επίδραση αποβαίνει αναπόφευκτη. Οι hertzberg, Feyel, Oost, Lozovan, Hammond, Eck, Sarikakis, Papazoglou, διευρύνουν τον ορίζοντα ευκαιριών, οι οποίες προσφέρονται στους Έλληνες για ενεργό συμμετοχή τους στην πολιτική-στρατιωτική ζωή της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας με την εκλατίνισή τους.
Εξ άλλου με τις καίριες επισημάνσεις εμφανίσεως νησίδων ή ζωνών λατινοφωνίας στην ελληνική χερσόνησο από τους Lafoscade, κατά τα τέλη του 19ου αιώνα, Pinon, M. Rostovtzeff, Bratianu κ.α., καθώς και τοπωνυμιών λατινογενών από Capidan, Θαβώρη, Λιόλιο, Poghirc κ.α., η αποδοχή της αυτοχθονίας των Βλαχοφώνων του ελληνικού χώρου από Ρουμάνους, Parvan, R. Vulpe, S. Puskariu, Al. Procopovici, D. Maniou, συνακόλουθης ίσως για μερικούς της βαθμιαίας ενδόσεως του Th. Capidan –που έως τότε είναι το σημείο αναφοράς για την από βορρά προέλευση των Βλάχων και έκτοτε μεταμορφώνεται σε πολέμιο των υποστηρικτών της καθόδου αποτολμώντας και επίκριση κατά Weigand για την εμμονή του στην ξεπερασμένη θεωρία – η αποδεδειγμένης αντίστροφης από νότο προς βορράν κινήσεως Βλαχοφώνων, κατά τους Densusianu, Siadbei, Garde κ.α., τα τεκμήρια εκλατινίσεως Ελλήνων είναι πλέον αναμφισβήτητα…
.
.
Η συνέχεια ΕΔΩ
.
.
.

h1

Η ΒΛΑΧΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΕΣ ΔΙΑΤΗΡΗΣΗΣ ΤΗΣ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΒΛΑΧΟΥΣ ΑΠΟΔΗΜΟΥΣ

19/07/2011

Του βλαχολόγου ερευνητή Σιώκη Νικόλαου

.

.

.

.
Η ΒΛΑΧΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΕΣ
ΔΙΑΤΗΡΗΣΗΣ ΤΗΣ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΒΛΑΧΟΥΣ ΑΠΟΔΗΜΟΥΣ
(τέλη 18ου-τέλη 19ου αιώνα)

.
.

Σαμαρινιώτισσες

..

Η χρονιά που διανύσαμε, το 2001, είχε ανακηρυχθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση και το Συμβούλιο της Ευρώπης «Ευρωπαϊκό Έτος Γλωσσών» και κύριος σκοπός αυτής της κίνησης ήταν η προβολή του γλωσσικού πλούτου της Ευρώπης, η υποστήριξη της εκμάθησης περισσότερων ξένων γλωσσών και ιδιαίτερα των λιγότερο ομιλουμένων γλωσσών των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και η προαγωγή της γλωσσικής πολυμορφίας1[1]. Παρ’ όλα αυτά όμως στη χώρα μας δεν υπήρξε καμιά σχεδόν δραστηριότητα. Οι μοναδικές προτάσεις που έγιναν από κάποιους πολιτικούς (υπουργούς και ευρωβουλευτές) αφορούσαν την προώθηση της διδασκαλίας της αρχαίας ελληνικής και της λατινικής γλώσσας ως μητρικών των σύγχρονων ευρωπαϊκών γλωσσών. Όσον αφορά τις άλλες, τις λιγότερο ομιλούμενες γλώσσες στην Ελλάδα, την αρβανίτικη, τη βλάχικη, την πομάκικη, τη σλαβομακεδονική και την τουρκική, όχι μόνο δεν έγιναν ανάλογες δηλώσεις και προτάσεις, αλλά αντίθετα υπήρξαν κάποιες αντιδράσεις εκ μέρους ακαδημαϊκών και βουλευτών που διέσυραν τη χώρα μας έναντι των άλλων κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και συνέτειναν στην έναρξη της «απόσχισής» της από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Αμυντικά σύνδρομα που μας κληροδότησαν οι μακρινές άσχημες εποχές εθνικιστικού πυρετού, κατά τις οποίες εφαρμόζονταν πολιτική υποβάθμισης ή και εξάλειψης αυτών των γλωσσών, και που σήμερα ακόμη εξακολουθούν να είναι ζωντανά στη χώρα μας, μολονότι όχι μόνο η ελληνοφωνία έχει εμπεδωθεί σε όλες τις περιοχές της Ελλάδας, αλλά και η γλωσσοπολιτισμική ποικιλομορφία έχει συρρικνωθεί αισθητά. Η ελληνική πολιτεία οφείλει να ξεριζώσει από το σώμα της τις αντιεπιστημονικές δοξασίες ότι η γλωσσική πολυμορφία απειλεί την ίδια την ελληνική γλώσσα και μπορεί να προκαλέσει «ζημιές» στη μόρφωση και στο φρόνημα των Ελλήνων. Εξάλλου η ελληνική γλώσσα δεν πρέπει να φοβάται την αναμέτρηση με τις άλλες ξένες γλώσσες αντιμετωπίζοντάς τες εχθρικά. Από την άλλη πρέπει να «απομυθοποιηθεί» η ιδεολογία της μονογλωσσίας, καθώς βάσει των πορισμάτων της νεότερης γλωσσικής επιστήμης η πολυγλωσσία συμβάλλει στη γνωστική ανάπτυξη ανηλίκων και ενηλίκων και μάλιστα στην ανάπτυξη εκλεπτυσμένων δεξιοτήτων στην ίδια τη μητρική γλώσσα. Όσο για τα πολιτιστικά, εργασιακά και οικονομικά οφέλη που διασφαλίζει η εκμάθηση ξένων γλωσσών, πολλοί είναι αυτοί που τα έχουν επισημάνει. Ο γλωσσικός πλούτος της χώρας μας πρέπει να πάψει να αποτελεί ταμπού για το ελληνικό κράτος και να αποτελεί αγαπημένο παιχνίδι στα χέρια κάποιων, που εξακολουθούν να στιγματίζουν ως μιάσματα τους Έλληνες που μιλούν (ή τραγουδούν ή χορεύουν) και μια δεύτερη γλώσσα και επιμένουν να τους καταγγέλλουν ως πράκτορες ή τουλάχιστον θύματα κάποιας ξένης προπαγάνδας.
Το πρόσφατο όμως ενδιαφέρον της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τις περιθωριακές και λιγότερο ομιλούμενες γλώσσες και για τις δίγλωσσες ομάδες ομιλητών δεν είναι γεγονός πρωτόφαντο. Ήδη από το 1770 είχε εκδηλωθεί ενδιαφέρον από τους ίδιους τους Βλάχους για τη διατήρηση της βλάχικης γλώσσας και τη χρήση της σε όλους τους τομείς της ζωής τους, ακόμα και στο θρησκευτικό. Τα πρώτα γραπτά μνημεία της βλάχικης γλώσσας που γνωρίζουμε ως σήμερα, παρά τον εν πολλοίς αποπροσανατολισμό τους από την ορθή καταγραφή της βλάχικης γλώσσας και την εισαγωγή δακορουμανισμών και νεολογισμών, είναι τα παρακάτω:
• Πρωτοπειρία παρά του σοφολογιωτάτου και αιδεσιμωτάτου Διδασκάλου Ιεροκήρυκος, και Πρωτοπαπά Κυρίου Θεοδώρου Αναστασίου Καβαλλιώτου του Μοσχοπολίτου ξυντεθείσα, και νυν πρώτον τύποις εκδοθείσα δαπάνη του εντιμοτάτου, και χρησιμωτάτου Κυρίου Γεωργίου Τρίκουπα, του και Κοσμήσκη επιλεγομένου εκ πατρίδος Μοσχοπόλεως, Βενετία 1770.
• Νέα Παιδαγωγία ήτοι Αλφαβητάριον εύκολον του μαθείν τα νέα παιδία τα ρωμανο-βλάχικα γράμματα εις κοινήν χρήσιν των Ρωμανο-Βλάχων, νυν πρώτον συνετέθη και εδιορθώθη παρά του αιδεσιμοτάτου εν ιερεύσιν κ.κ. Κωνσταντίνου του Ουκούτα, Μοσχοπολίτου, Χαρτοφύλακος και πρωτοπαπά εν τη Ποσνάνια της μεσημβρινής Προυσίας, και δι’ αυτού χάριν εδόθη εις τύπον δια καύχημα του Γένους, Βιέννη 1797.
• Εισαγωγική Διδασκαλία περιέχουσα Λεξικόν Τετράγλωσσον των τεσσάρων κοινών διαλέκτων, ήτοι της απλής Ρωμαϊκής, της εν Μοισία Βλαχικής, της Βουλγαρικής και της Αλβανιτικής, συντεθείσα μεν εν αρχή χάριν ευμαθείας των φιλολόγων αλλογλώσσων νέων παρά του Αιδεσιμωτάτου και Λογιωτάτου Διδασκάλου, Οικονόμου, και Ιεροκήρυκος Κυρίου Δανιήλ του εκ Μοσχοπόλεως, καλλυνθείσα δε και επαυξηθείσα τη προσθήκη τινών χρειωδών και περιεργείας αξίων, και ευλαβώς αφιερωθείσα τω Πανιερωτάτω και Λογιωτάτω Μητροπολίτη Πελαγωνείας, Υπερτίμω και Εξάρχω κυρίω Νεκταρίω τω εκ Μουντανίων, Κωνσταντινούπολη 1802 2[2].
• Τέχνη της Ρωμανικής αναγνώσεως με λατινικά γράμματα, τα οποία είναι τα παλαιά γράμματα των Ρωμάνων, προς καλωπισμόν παντός του επί τάδε, και αντιπέραν του Δουνάβεως κατοικούντος Ρωμανικού γένους πεπονημένη παρά Γεωργίου Κωνσταντίνου Ρώζα, Πολίτου Ακαδημικού, και Φιλιατρού Κλινηκού εν τω Νοσοκομείω του εν Πέστη της Ουγγαρίας κειμένου Πανδιδακτηρίου, Βούδα 1809.
• Γραμματική Ρωμανική, ήτοι Μακεδονοβλαχική, σχεδιασθείσα και πρώτον εις φως αχθείσα υπό Μιχαήλ Γ. Μποϊατζή, διδασκάλου της ενταύθα απλοελληνικής Σχολής, Βιέννη 1813.
• Rapeda idea de Gramateca Macedonoromaneasca, compusa de I. C, Massimu, si cu spesele DD. G. Goga si D. Cosacovice typarita tra se se imparta gratuitu Rumaniloru de a derept’ a Dunareli. Σύντομος ιδέα της Μακεδονορουμανικής Γραμματικής συνταχθείσα υπό Ι. Κ. Μαξίμου, και δαπάναις Κ.Κ. Δ. Γκόκα και Δ. Κοσάκοβιτζ τυποθείσα, ίνα διανεμηθή δωρεάν τοις προς τα δεξιά του Δουνάβεως Ρουμάνοις, Bucuresci. Βουκουρέστι 18623[3].
• D. Athanasescu, Gramatică românească tră Românilji din drepta Dunăreljα, Bucureşti 1865.
Όσον αφορά αυτές τις πρώτες απόπειρες εγγραμματισμού της βλάχικης γλώσσας, γνωρίζουμε ότι οι Θεοδ. Α. Καβαλλιώτης (1718; – 1789) , Κωνστ. Ουκούτας και Δανιήλ ο Μοσχοπολίτης επέμεναν στην υιοθέτηση ενός συστηματικά μελετημένου και προετοιμασμένου για τη βλάχικη γλώσσα ελληνικού αλφαβήτου. Η σύνταξη ενός τρίγλωσσου λεξικού, της Πρωτοπειρίας, από τον Θ. Καβαλλιώτη είχε κίνητρα κοινωνικού ωφελιμισμού, αποσκοπούσε στη βελτίωση της ζωής και τη γεφύρωση των γλωσσικών χασμάτων των λαών που συγχρωτίζονταν στην ευρύτερη περιοχή της Μοσχόπολης ειδικότερα και των Βαλκανίων γενικότερα. Υπηρετούσε έτσι μακρόπνοα την ευχερέστερη και ευρύτερη χρήση της ελληνικής, η οποία διατηρεί το ρόλο της ως γλώσσα της Εκκλησίας. Μέσα από το έργο του Καβαλλιώτη εκφράζεται μια κυρίαρχη κοινωνική ομάδα της Μοσχόπολης, αυτή των πλούσιων εμπόρων και γαιοκτημόνων που, για οικονομικούς και ιδεολογικούς λόγους, είναι προσανατολισμένοι προς την ελληνική γλώσσα και κουλτούρα4[4].
.
.
Η συνέχεια του κειμένου ΕΔΩ
.
.
.