h1

Η ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΗ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΙΣ ΤΟΥ ΠΟΛΕΜΙΚΟΥ ΑΣΜΑΤΟΣ ΩΣ ΜΕΣΟΥ ΔΙΕΞΑΓΩΓΗΣ ΨΕ

07/11/2013

.

.

Τὸ σάλπισμα ἐξορμήσεως πρὸ τῆς Κλεισοῦρας

Τὸ σάλπισμα ἐξορμήσεως πρὸ τῆς Κλεισοῦρας

.

.

Ἄγετ᾿, ὦ Σπάρτας εὐάνδρῳ

κῶροι πατέρων πολιατᾶν

λαιᾷ μὲν ἴτυν προβάλεσθε,

δόρυ δ᾿ εὐτόλμως ἄνχεσθε,

μὴ φειδόμενοι τὰς ζωάς·

οὐ γὰρ πάτριον τᾷ Σπάρτᾳ!

 .

.

Η ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΗ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΙΣ ΤΟΥ ΠΟΛΕΜΙΚΟΥ ΑΣΜΑΤΟΣ ΩΣ ΜΕΣΟΥ ΔΙΕΞΑΓΩΓΗΣ ΨΕ

 .

.

Κείμενο : Επχος Γεώργιος Γιώτης

.

.

Στὴν σημερινὴ ἐποχή, αὐτό ποὺ οἱ περισσότεροι ἀποκαλοῦν εἰρήνη, εἶναι ἁπλῶς μία λέξις, ἐνῷ ἡ καθημερινὴ πρακτικὴ, ἐπιβεβαιώνει τὴν ἄποψι ὅτι παντοῦ καὶ πάντοτε, ἐπικρατεῖ ἕνας ἀκήρυκτος πόλεμος. Ὁ πόλεμος αὐτός, πολυσχιδὴς στὴν φύση του, δὲν θὰ πρέπει νὰ ταυτίζεται μὲ τὴν ἔνοπλη μάχη καὶ θὰ πρέπει νὰ ἀναζητηθῇ σὲ διαφόρους τομεῖς τῆς ζωῆς μας, ὅπως στὸν οἰκονομικό, τὸν διπλωματικὸ καὶ βεβαίως τὸν ψυχολογικὸ. Ἡ βία ἀποτελεῖ ἐσχάτη μορφὴ πολέμου, ἐνῷ ἐπιδιώκεται πλέον ἡ ἐπιβολή τῆς θελήσεώς μας στὸν ἀντίπαλο, ἐπηρεάζοντας τὴν καρδιὰ καὶ τὸ μυαλὸ του. Στὸ σημεῖο αὐτό, δραστηριοποιοῦνται οἱ Ψυχολογικὲς Ἐπιχειρήσεις (ΨΕ), οἱ ὁποῖες χρησιμοποιώντας τὴν ἐπικοινωνία, ἐπηρεάζουν τὸν ψυχισμὸ τοῦ κοινοῦ στὸ ὁποῖο ἀπευθύνονται. Ἕνα ἀπό τὰ πολλαπλᾶ μέσα ποὺ χρησιμοποιοῦν οἱ ΨΕ, εἶναι καὶ ἡ μουσικὴ, εἰδικότερα δὲ τὰ πολεμικὰ ἄσματα.

/

ΜΟΥΣΙΚΗ ΚΑΙ ΑΝΘΩΠΙΝΟΣ ΨΥΧΙΣΜΟΣ

/

Ἐρευνώντας τὶς ἀρχαιοελληνικές ἀντιλήψεις γιὰ τὴν μουσικὴ, ὅπως ἀποκρυσταλλώθηκαν στὴν φιλοσοφικὴ σκέψη τοῦ 5ου καὶ 4ου αἰῶνος π.Χ. στὰ ἀρχαία κείμενα καὶ εἰδικῶς στὸν Πλάτωνα καὶ τὸν Ἀριστοτέλη, ὅπου προσεγγίζεται θεωρητικῶς τὸ θέμα τῆς ψυχοσωματικῆς ἐπιδράσεως  τῆς μουσικῆς, ἀναφέρεται συχνὰ «ἡ τῆς μουσικῆς δύναμις».

Κατὰ τὸν Δάμωνα, μεγάλο θεωρητικὸ τῆς μουσικῆς καὶ δάσκαλο τοῦ Σωκράτη καὶ τοῦ Περικλῆ, ἡ δύναμις αὐτή ὁφείλεται στὸ γεγονὸς ὅτι ἡ μουσικὴ ἀντιπροσωπεύει κινήσεις τῆς ψυχῆς. Ἀναλόγως μὲ τὸ εἶδος της,  ποὺ καθορίζεται ἀπό τὸ μουσικὸ ὅργανο, τὸν μουσικὸ τρόπο, τὸν ρυθμὸ κ.λ.π., ἡ μουσικὴ μπορεῖ νὰ ἔχει διττῆ ἐπίδρασι διότι, ἀφ’ἑνός, μπορεῖ νὰ ἐπενεργήσῃ στὸ ἦθος τῶν ἀνθρώπων, χαλιναγωγῶντας πάθη καὶ ἐπιθυμίες, ἀποκτῶντας ἔτσι μεγάλη παιδευτικὴ ἀξία, καὶ ἀφ’ἑτέρου μπορεῖ νὰ ἐπιδράσῃ στὸ ἄλογο μέρος τῆς ψυχῆς, ὅταν αὐτό ὑφίσταται διαταραχὲς, λειτουργῶντας θεραπευτικῶς μὲ τὴν χρήση κυρίως ὁμοιοπαθητικῶν μεθόδων. Στὴν πρώτη περίπτωσι, ἡ μουσικὴ συνδέεται μὲ τὴν διδασκαλία, ἐνῷ στὴν δεύτερη περίπτωσι μὲ τὴν κάθαρσι.

.

Η ΜΟΥΣΙΚΗ ΩΣ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΤΙΚΗ ΔΥΝΑΜΙΣ

.

Συμφώνως μὲ τὶς πλατωνικὲς ἀντιλήψεις, ἄν ὁ Ἀπόλλων καὶ οἱ Μοῦσες παρέχουν διὰ τῆς μουσικῆς στοὺς θνητοὺς τὰ ἀγαθά τῆς παιδείας, στὸν Διόνυσο ὁφείλονται σὲ μεγάλο βαθμὸ, τὰ ἀγαθά τῆς μανίας, τῆς δυνάμεως ἐκείνης ποὺ σπάει τὰ δεσμὰ καὶ μέσῳ καταλλήλων διαδικασιῶν, μπορεῖ νὰ ὁδηγήσῃ σὲ αὐτό ποὺ οἱ Ἕλληνες ὁνόμαζαν, κάθαρσι. «Τὰ πιὸ μεγάλα ἀγαθά, μᾶς ἔρχονται διὰ τῆς μανίας», ἀναφέρει ὁ Σωκράτης στὸν πλατωνικὸ Φαίδρο. Ἀκούγοντας μουσικὴ αὐλοῦ, ἀποβάλλονται οἱ μανιακὲς διαθέσεις, ἐπιστρέφοντας στὶς φρόνιμες συνήθειες.

Ὅπως βλέπουμε, στὴν περίπτωσι τῆς μανίας, δὲν εἶναι ὁποιαδήποτε μουσικὴ ἤ ὅργανο ἀλλά ἕνα συγκεκριμένο εἶδος ποὺ μπορεῖ νὰ ἔχει θεραπευτικὰ ἀποτελέσματα καὶ μάλιστα αὐτό ποὺ ἐπενεργεῖ στὸ πάθος – στὸ συναισθηματικὸ μέρος τῆς ψυχῆς – καὶ κατὰ συνέπεια μπορεῖ νὰ ὁδηγήσῃ στὴν κάθαρσι.

Πρόκειται γιὰ τὴν μουσικὴ τοῦ αὐλοῦ καὶ μάλιστα σὲ φρύγιο ρυθμὸ. Ὁ φρύγιος εἶναι κατὰ τοὺς ἀρχαίους ὁ πιὸ συναφὴς μὲ τὸν αὐλό ρυθμὸς, ἐφ’ὅσον ἔχει χαρακτῆρα ὁργιαστικό καὶ παθητικὸ – μὲ τὴν ἕννοια ὅτι ἐξάπτει τὸ συναίσθημα -. Κατὰ τὸν Ἀριστοτέλη, ὁ αὐλός, ὅπως καὶ ὁρισμένα ἱερά ἄσματα, ἐγείρουν ψυχικὰ πάθη, ὅπως τὸ ἔλεος, ὁ φόβος καὶ ὁ ἐνθουσιασμός. Σὲ ὅσους εἶναι ἐπιρρεπεῖς στὰ πάθη αὐτά, ἡ μουσικὴ τοῦ αὐλοῦ καὶ τῶν ἱερῶν μελῶν, ἐπιφέρει στὴν ψυχὴ, θεραπεία καὶ κάθαρσι, ἀνάμικτη μὲ εὐχαρίστηση καὶ γι’αὐτό λέει ὁ Ἀριστοτέλης, τέτοιου εἶδους μουσικὴ εἶναι κατάλληλη γιὰ τὸ θέατρο.(…)

 .

Η ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΗ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΙΣ ΤΟΥ ΠΟΛΕΜΙΚΟΥ ΑΣΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΩΣ ΜΕΣΟΥ ΔΙΕΞΑΓΩΓΗΣ ΨΕ

.

Ἀρχαιότης

 .

ΑΥΛΟΣ ΚΑΙ ΠΟΛΕΜΟΣΣτὴν περίοδο τῆς ἀρχαιότητος, τὸ ἐμβατήριο ἐκφραζόταν ἀπό τὸν ὅρο «πρὸς ρυθμὸν ἐμβαίνειν». Οἱ Ἕλληνες, εἶχαν καθιερώσει γνωστὲς πολεμικὲς ἰαχές, συμβάλλοντας ἀποτελεσματικῶς  στὴν ἔξαψη τοῦ πολεμικοῦ μένους τῶν μαχητῶν καὶ τὴν ἐξύψωση τοῦ ἡθικοῦ των. Εἶχαν δὲ καθιερώσει πολεμικοὺς παιᾶνες, τοὺς ὁποίους χρησιμοποιοῦσαν στὶς μάχες.

Ἡ πολεμικὴ ἐμπειρία, εἶχε διδάξει τοὺς Λάκωνες νὰ ἐμπιστεύονται τὸν αὐλό ὡς στρατηγὸ στὶς μάχες. Ἡ σπαρτιατικὴ φάλαγξ, προχωροῦσε πάντοτε ἀργἀ καὶ μὲ τάξι ἐναντίον τοῦ ἀντιπάλου, ὑπό τὴν μουσικὴ τοῦ αὐλοῦ ποὺ παιάνιζε εἰδικά αὐλήματα διμεροὺς μέτρου, κατάλληλα γιὰ βάδισμα, γνωστὰ «ὡς «Καστόρειον Μέλας».

Ἐπίσης κατὰ τὴν ἔφοδο ἐναντίον τοῦ ἐχθροῦ, ὁπότε ὁ ρυθμὸς τοῦ ἐμβατηρίου γινόταν ταχύτατος, ψάλλονταν ἀπό ὅλους τοὺς πολεμιστὲς, πολεμικοὶ παιᾶνες ποὺ καὶ πάλι συνοδεύονταν ἀπό αὐλητές.

Οἱ Κρῆτες, κατὰ τὶς ἴδιες περιπτώσεις, προσέθεταν στὸν αὐλό καὶ λύρα, ἐνῷ οἱ Μαντινεῖς βάδιζαν, χόρευαν καὶ ἔψαλλαν τὸν ἐνόπλιον, δηλαδὴ τὸ ἆσμα τῶν ἐνόπλων.

Στὴν ναυμαχία τῆς Σαλαμίνος, εἶναι χαρακτηριστικὸς ὁ παιᾶν ποὺ τραγουδοῦσαν οἱ Ἕλληνες :

« Ὧ παῖδες Ἑλλήνων, ἴτε ἐλευθεροῦτε Πατρίδ’ἐλευθεροῦτε δὲ παῖδας, γυναῖκας, θεῶν τε πατρῴων ἕδη, θήκας τε προγόνων – νῦν ὑπέρ πάντων ὁ ἀγών» [Αισχύλος Πέρσες 402-5].

.

Τουρκοκρατία και Ελληνική Επανάστασις του 1821…..

 .

.

.

Διαβᾶστε ὁλόκληρο τὸ ἄρθρο στὸ : www.e-istoria.com

.

.

.

Ἀναδημοσίευσις ἐπιβάλλεται, μὲ τὴν αὐτονόητον πάντοτε ἀναφορά στὴν πηγὴ

.

.

.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: