h1

ΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΚΑΙ ΟΙ ΓΕΙΤΟΝΕΣ ΤΟΥ

23/11/2012

.

.

ΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΚΑΙ ΟΙ ΓΕΙΤΟΝΕΣ ΤΟΥ

 .

Ελένη Αρβελέρ

 .

Το πρόβλημα αφορά στ ον χώρο της επεξεργασίας της ακριτικής παράδοσης στην Ανατολική Ευρώπη και Μικρασία. Βέβαια, υπάρχουν πολλοί τρόποι προσέγγισης για την μελέτη του πολύπλοκου αυτού θέματος. Και μόνη η απαρίθμηση των γειτόνων της αυτοκρατορίας στα διαφορετικά σύνορα της επικράτειάς της, γειτόνων που υπέστησαν ή προκάλεσαν τις αντιδράσεις του Βυζαντίου κατά τον χιλιόχρονο ιστορικό του βίο, φτάνει για να δηλώσει το αδύνατο του εγχειρήματος, αν θέλει κανείς να αναφερθεί στην πολιτική, στη διπλωματία, στις σχέσεις και στις επαφές του Βυζαντίου με τους συχνά εναλλασσόμενους εξωτερικούς εχθρούς ή φίλους.

Είναι επίσης αυτονόητο ότι η αυτοκρατορική πολιτική απέναντι και σε σχέση με τους γείτονες του Βυζαντίου εξαρτάται από την φύση και την στάση του καθενός, και βέβαια διαφοροποιείται ανάλογα με τα συμφέροντα και τις προτεραιότητες κάθε φορά της αυτοκρατορίας. Το αενάως ζητούμενο πάντως ήταν η διαφύλαξη των εδαφών (όλων των υπαρχόντων της αυτοκρατορίας) και η επανάκτηση των απολεσθέντων.

Να σημειώσουμε παρενθετικά ότι η αρχή αυτή δίνει χροιά άμυνας σε όλη την εξωτερική πολιτική του Βυζαντίου, δεδομένου ότι η ρωμαϊκή καταγωγή και υπόσταση του κράτους εξασφάλιζαν ως θεμελιακή απαρχή του ιστορικού του βίου την παρουσία σε τρεις ηπείρους, τον έλεγχο της Μεσογείου και την αδιαφιλονίκητη επικράτειά του στα νερά του Ευξείνου Πόντου. Να πούμε καλύτερα ότι η ρωμαϊκή κληρονομιά, που το Βυζάντιο διεκδικεί και υπερασπίζεται αδιάλειπτα, ισοδυναμεί με την τότε έννοια της παγκοσμιότητας, που ήθελε «κάθε γη βατή και κάθε θάλασσα πλωτή να ανήκει στη Ρώμη», κατά τη ρήση του Διόδωρου του Σικελιώτη.

Παρά την ιδεολογική αυτή παγκοσμιότητα, που θέλει την αυτοκρατορία μόνο κυρίαρχο της οικουμένης, το Βυζάντιο δεν έπαψε να συνορεύει με τον υπόλοιπο ανεξάρτητο από αυτό κόσμο, πολιτικά και στρατιωτικά. Τα σύνορα αυτά γνωρίζουν κατά καιρούς αυξομειώσεις και σημαντικές αλλαγές στις διάφορες περιοχές. Οι αλλαγές αυτές σημαδεύουν ωστ όσο μια προοδευτική και συνεχή σχεδόν συρρίκνωση της παγκόσμιας αυτοκρατορίας προς όφελος των εξωτερικών πολυποίκιλων κατά καιρούς εχθρών της, αυτών που ο ένας μετά τον άλλον εγκαθίστανται στα εδάφη της και μετατρέπονται σε γείτονες με αυτόνομα κράτη, χωρίς να πάψουν να διεκδικούν περιοχές του Βυζαντίου.

Εκτός από τα μεταλλασσόμενα και μετακινούμενα αυτά σύνορα πολιτικοστρατιωτικής υφής, η αυτοκρατορία διαφοροποιείται από τον υπόλοιπο κόσμο και πολιτιστικά: τα ήθη και έθιμα, οι παραδόσεις, τα γλωσσικά και θρησκευτικά χαρακτηριστικά, τα πάτρια των Βυζαντινών, σημειοδοτούν τα πολιτιστικά της σύνορα, που συμπίπτουν με την ακτινοβολία της αυτοκρατορίας, ακτινοβολία που απλώνεται σε σφαίρα ευρύτερη αυτών της πολιτικής επικράτειάς της. ….

.

.

Ολόκληρο το κείμενο ΕΔΩ

.

.

.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: