h1

«Το αισχρόν και χαλεπόν…»

22/04/2012

γράφει ο Αθαν. Τσακνάκης

.

.

Η δημόσια και δωρεάν Παιδεία αποτελεί θεσμό τού ελληνικού κράτους και κατοχυρώνεται από το Σύνταγμα και τους Νόμους του. Το ίδιο συμβαίνει και με την ιδιωτική Παιδεία. Διερευνώντας την παράλληλη πορεία τους, διαπιστώνουμε ότι η πρώτη συνδέεται άμεσα με την εκάστοτε οικονομική κατάσταση τού κρατικού ταμείου και κατευθύνεται από την εκάστοτε κυρίαρχη πολιτική, κατ’ ουσία κομματική, ιδεολογία, ενώ η δεύτερη εξαρτάται από την οικονομική δυνατότητα των ελεύθερων επαγγελματιών και καθοδηγείται από τις παιδευτικές απαιτήσεις τού συνόλου τού ελληνικού λαού.

Σήμερα, οι καρποί τής πρώτης είναι ανάλογοι τής άθλιας οικονομικής κατάστασης τής Πατρίδας μας, καθώς και μιάς ανερμάτιστης ιδεολογίας – τής ίδιας επί 30 και πλέον έτη – που αντιμετωπίζει την Παιδεία ως χώρο συνεχούς πειραματισμού, με τελικό στόχο το απόλυτο πνευματικό κενό. Προς επιδείνωση αυτής τής κατάστασης, οι τελευταίες περικοπές μισθών, επιδομάτων και δώρων εις βάρος των δημοσίων εκπαιδευτικών τής χώρας μας έχουν οδηγήσει αυτούς τους ήδη ταλαιπωρημένους δημόσιους λειτουργούς στα πρόθυρα τής εξαθλίωσης και τής εκ των πραγμάτων αδυναμίας να αποδώσουν ικανοποιητικά στον χώρο εργασίας τους.

Στην περίπτωση τής ιδιωτικής Παιδείας τα δεδομένα είναι κατά τι διαφορετικά. Παρά το γεγονός ότι οι ελεύθεροι επαγγελματίες εκπαιδευτικοί κλήθηκαν και πάλι, μέσω δυσβάστακτων φόρων, να καλύψουν ένα τεράστιο δημοσιονομικό έλλειμμα, γιά το οποίο ευθύνονται ελάχιστα ή καθόλου, η ιδιωτική Παιδεία εκ φύσεως διαθέτει την ευελιξία και την προσαρμοστικότητα τής ελληνικής ιδιοσυγκρασίας, οπότε είναι σε θέση να παράγει ποιοτικούς καρπούς, καίτοι δεν λείπουν από τον χώρο της οι αιματηρές θυσίες των στελεχών της, εργοδοτών και εργαζομένων. Από την άλλη πλευρά, το ιδεολογικό κενό τής μονολιθικής δημόσιας Παιδείας απουσιάζει από τον χώρο τής ιδιωτικής, αφού στον δεύτερο συντείνουν και δημιουργικά αλληλεπιδρούν ποικίλες ιδέες, απόψεις, μέθοδοι και πρακτικές, οι οποίες παράγουν και διασώζουν αυτήν ακριβώς την ολοφάνερη ζωτικότητά της.

Η ελληνική – και κατ’ ακολουθία η ευρωπαϊκή και ίσως η παγκόσμια – κοινή γνώμη απαιτεί από την Παιδεία να γεννά ελεύθερους ανθρώπους. Εάν όντως αυτός είναι ο σκοπός της, τότε εύλογα θα αναρωτιόμασταν κατά πόσο μία δημόσια Παιδεία, που οικονομικά είναι υπόδουλη στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και ιδεολογικά χειραγωγείται από φορείς φιλικά προσκείμενους στο ίδιο Ταμείο, επιθυμεί και δύναται να διασφαλίσει την ελεύθερη σκέψη, την ελεύθερη πνευματική ανάπτυξη και την ελεύθερη ηθική δόμηση των νέων γενεών. Με άλλα λόγια, θα ήταν ποτέ δυνατόν μέσα σε έναν φτωχά εξοπλισμένο χώρο, ένας κακοπληρωμένος εκπαιδευτικός, υπό την αυστηρή έως τυραννική εποπτεία ενός απρόσωπου ξένου φορέα, να προετοιμάζει ελεύθερους ανθρώπους;

Η Ιστορία μάς δίνει μία απάντηση, αλλά οφείλουμε να την εξετάσουμε προσεκτικά. Ο λαός μας πράγματι κατόρθωνε να μορφώνεται, στο μέτρο τού εφικτού, και υπό τουρκική και υπό γερμανική ή ιταλική ή βουλγαρική κατοχή, μέσα σε υπόγεια χωρίς κατάλληλο εξοπλισμό και από φωτισμένους διδασκάλους που δεν λάμβαναν κανέναν μισθό, όμως, σ’ εκείνες τις εποχές, ο τύραννος δεν γνώριζε ή δεν μπορούσε να εντοπίσει και να ελέγξει ιδεολογικά τις εστίες μάθησης. Σήμερα, ακόμη και ο περισσότερο φωτισμένος δημόσιος εκπαιδευτικός – και είναι πολλοί αυτοί οι ήρωες – αδυνατεί να ξεφύγει από τον ασφυκτικό, δήθεν «μόνον οικονομικό», έλεγχο που αδίστακτα ασκούν ξένες δυνάμεις στον βίο και στο έργο του. Το αποτέλεσμα γίνεται εμφανές στις νέες γενιές, που σε ενοχλητικά μεγάλο ποσοστό δικαιώνουν την επίκαιρη παρατήρηση τού Δίωνος Χρυσοστόμου (40-120 μ.Χ.): «Οι άνθρωποι πάνω απ’ όλα επιθυμούν να είναι ελεύθεροι και λένε ότι η ελευθερία είναι το μέγιστο αγαθό, ενώ η δουλεία είναι το πλέον αισχρό και δυστυχές, αλλά δεν γνωρίζουν τι ακριβώς είναι η ελευθερία και τι η δουλεία».

Αντίθετα, η ιδιωτική Παιδεία, μονίμως υποκινούμενη από τον ελεύθερο ανταγωνισμό και σταθερά υποστηριζόμενη από τις φιλελεύθερες απαιτήσεις τού ελληνικού λαού, εξαιτίας και γιά χάρη τού οποίου υπάρχει και ανθεί, διατηρεί ακόμη – και μάλλον θα διατηρεί επ’ αόριστον – την δυνατότητα να παράγει «καρπούς ελευθερίας», αφού οι λειτουργοί της, οι οποίοι δεν καλύπτονται κάτω από κανενός είδους «μονιμότητα», πάντοτε θα επιδιώκουν να βελτιώνονται και να βελτιώνουν, να επιμορφώνονται και να επιμορφώνουν, να αγωνίζονται και να γεννούν αγωνιστές, όσες θυσίες και αν είναι απαραίτητο να γίνουν προς αυτόν τον σκοπό. Σαφώς αναγνωρίζουμε τα επαναλαμβανόμενα οικονομικά ραπίσματα που δέχεται κάθε ιδιώτης εκπαιδευτικός, καθώς και την καθημερινή οικονομική αφαίμαξη που γίνεται εις βάρος του, αλλά ταυτόχρονα διαθέτουμε και την ευχέρεια να παρατηρήσουμε ότι γιά τον ιδιώτη εκπαιδευτικό το επιτυχές τελικό αποτέλεσμα τής εργασίας του είναι άμεσα συνδεδεμένο με τον βιοπορισμό του, γεγονός που τον καθιστά φερέγγυο και δημιουργικό υπό οποιεσδήποτε συνθήκες.

Εξάλλου, η επιρροή τής κυρίαρχης πολιτικής (κομματικής) ιδεολογίας στον χώρο τής ιδιωτικής Παιδείας αντισταθμίζεται άμεσα και εξισορροπείται αποτελεσματικά από την επίδραση που επίσης ασκούν επάνω της όλες οι άλλες ιδεολογίες, καθιστώντας την χώρο ελεύθερης και δημοκρατικής ανταλλαγής ιδεών, δεδομένο που μάλλον αποτελεί αιτία χαράς και ικανοποίησης γιά κάθε φιλελεύθερο και δημοκρατικό πολίτη. Δεν θα ήταν υπερβολή να ισχυριζόμασταν ότι το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο έχει την δύναμη να πλήξει την ιδιωτική Παιδεία, αλλά μόνον στον οικονομικό τομέα και μόνον σε περιορισμένο βαθμό, ενώ, εφόσον υπάρχουν ελεύθερα σκεπτόμενοι ιδιώτες εκπαιδευτικοί, κανένα Ταμείο δεν θα κατορθώσει ποτέ να υποστείλει την σημαία τής ελεύθερης αναζήτησης, τής ελεύθερης μάθησης και τής ελεύθερης δημιουργίας από τον χώρο τής ιδιωτικής Παιδείας.

Αναμένοντας την απελευθέρωση τού λαού μας από τα οικονομικά και πνευματικά δεσμά που τον αλυσοδένουν, και προσμένοντας την αναγέννηση τής δημόσιας Παιδείας, διατηρούμε ακόμη την δυνατότητα να στηρίξουμε το μέλλον των νέων γενεών στον δυναμισμό τής ιδιωτικής Παιδείας, επιλέγοντας να κρατήσουμε άσβεστη την φλόγα τής εκπαιδευτικής ελευθερίας και να περιορίσουμε στο ελάχιστο τα κρούσματα πνευματικής και ηθικής δουλείας, η οποία πάντοτε αποτελούσε και εξακολουθεί να αποτελεί ένα φαινόμενο «αισχρόν και χαλεπόν» (Δίων Χρυσόστομος, «Περί δουλείας και ελευθερίας, Α΄»).

 .

 .

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: