h1

Η ΛΕΣΒΟΣ ΤΗΝ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΕΠΟΧΗ

31/07/2011

.

.

.

Η ΛΕΣΒΟΣ ΤΗΝ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΕΠΟΧΗ
(324 – 1355)
.

.
Το Βυζαντινό κράτος είναι συνέχεια του ρωμαϊκού κράτους, είναι η εξέλιξη κι ο μετασχηματισμός του στο χώρο της Ανατολής. Η Μικρά Ασία κατά τη βυζαντινή περίοδο καθίσταται κέντρο του πολιτικού γίγνεσθαι με μετάθεση του κέντρου βάρους από τη Δύση προς τις Ανατολικές ακτές του Αιγαίου.
Ο ελλαδικός χώρος υποβιβάζεται σε απλή επαρχία. Οι πρώην ισχυρές πόλεις – κράτη, καθώς και οι 5 κύριες πόλεις της Λέσβου, Μυτιλήνη, Μήθυμνα, Άντισσα, Ερεσός και Πύρρα συνειδητοποιούν τις νέες μεγάλες διαστάσεις του κόσμου, που υπογραμμίζουν τη δική τους μηδαμινότητα. Στο πολυεθνικό βυζαντινό κράτος το απλωμένο ως τον 7ο αι. σε χώρες 3 ηπείρων – Ευρώπης, Ασίας, Αφρικής – ο πολιτισμός είναι ριζωμένος στην ελληνορωμαϊκή αρχαιότητα πλουτισμένη από το Χριστιανικό δίδαγμα και τις τοπικές παραδόσεις της κάθε περιοχής.
Έτσι, η γεωγραφική θέση της Λέσβου καθόρισε τη μοίρα της και κατά τη βυζαντινή περίοδο. Το νησί ανήκε πάντα στον ιστορικό και πολιτισμικό κύκλο της Ελλάδας, αλλά συγχρόνως δενόταν στενά με την απέναντί του Μικρασία. Η στενή γειτνίαση με τον Ελλήσποντο προσείλκυε την προσοχή καθενός φιλόδοξου, που εποφθαλμιούσε τη Βασιλεύουσα, μα και κάθε τυχοδιώκτη, που έχοντας το νησί ως ορμητήριο επεδίωκε τη διαρπαγή, τη λεηλασία ή και τον έλεγχο της ευρύτερης περιοχής. Το 395, με τη διαίρεση του βυζαντινού κράτους σε Ανατολικό και Δυτικό, η Λέσβος εντάχθηκε στο Ανατολικό και υπαγόταν αρχικά (395) στον ανθύπατο των Νήσων. Επί του Ιεροκλέους (αρχές 6ου αι.) στην “κθ’ επαρχίαν των νήσων”.
Σύμφωνα με μεταγενέστερη διοικητική διαίρεση της αυτοκρατορίας σε θέματα, που έγινε επί Ισαύρων, η Λέσβος ανήκε στο 17ο θέμα το επονομαζόμενο ‘’Αιγαίον Πέλαγος”, ενώ σύμφωνα με τη διοικητική διαίρεση των Μακεδόνων (9ος – 11ος αι.) σε τούρμες, ήταν τουρμαχάτο (έδρα τούρμης) του ‘’ζ’ θέματος Αιγαίου Πελάγους”.
Η Βυζαντινή περίοδος είναι για τη Λέσβο μακρά σε διάρκεια – κράτησε πάνω από 1.000 χρόνια – αλλά φτωχή σε γεγονότα, που να διαδραματίστηκαν με πρωταγωνιστές τους Λεσβίους. Η Λέσβος χρησίμευσε μόνο ως “θέατρο” των γεγονότων.
Στην εξέταση των επί μέρους περιόδων της βυζαντινής ιστορίας της Λέσβου για λόγους μεθοδολογικούς Θα ακολουθήσουμε τη γνωστή διαίρεση της βυζαντινής Ιστορίας σε 3 περιόδους:
Πρωτοβυζαντινή περίοδος (324 – 642)
Μεσοβυζαντινή περίοδος (642 – 1071) και
Υστεροβυζαντινή περίοδος (1071 – 1355). Το 1355 θεωρείται για τη Λέσβο ως σταθμός, διότι τότε εγκαταστάθηκε στο νησί ο Γενοβέζικος δυναστικός οίκος των Gattilusio, οι οποίοι και το παραδίδουν το 1462 στους Τούρκους.
Από τις τρεις περιόδους η πιο δημιουργική είναι η πρώτη, κατά την οποία διατηρείται ακόμα η λάμψη και οι μνήμες του παρελθόντος. Προϊόντος του χρόνου το σκοτάδι γίνεται όλο και πυκνότερο.

ΠΡΩΤΟΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ (324 – 642)

Μοναδικό λείψανο των πρώτων βυζαντινών χρόνων, εκτός των εκκλησιαστικών, υπάρχει η επιγραφή του Μεσοτόπου, που ανάγεται στη βασιλεία των Κωνσταντίνου Α’ και Β’ και Κώνσταντος (324 – 350).
Αξιόλογα πολιτικά γεγονότα δεν υπάρχουν πληροφορίες ότι συνέβησαν στη Λέσβο κατά τη πρωτοβυζαντινή περίοδο. Παλαιοί Λέσβιοι ερευνητές αναφέρουν αόριστα κάποια λεηλασία του νησιού από Σκύθες που πιθανόν να συνέβη το 376.
Ο ιστορικός Προκόπιος παραδίδει ότι επί Ιουστινιανού 400 Βάνδαλοι αιχμάλωτοι του στρατηγού Βελισσαρίου, ενώ προωθούνταν με πλοία προς τις Ανατολικές επαρχίες του Βυζαντίου και στάθμευσαν στη Λέσβο για να ανεφοδιασθούν με νερό, στασίασαν και κατάφεραν να δραπετεύσουν προς την Πελοπόννησο απ’ όπου επέστρεψαν στην Αφρική.
Οι χρονογράφοι της εποχής καταγράφουν δύο καταστρεπτικότατους σεισμούς, που συνέβησαν το 522 και το 551 και μετέτρεψαν σε σωρούς ερειπίων πολλά μέρη του Αιγαίου και της Μ. Ασίας.
Σημαντικότερες για τη Λέσβο αυτής της περιόδου είναι οι επισημάνσεις που αφορούν την κοινωνική, οικονομική και πολιτιστική – οικιστική κατάσταση.
Πηγές για την εξέταση αυτών των τομέων θεωρούμε:
.
.
Η συνέχεια του κειμένου ΕΔΩ
.
.
.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: