h1

ΑΓΡΟΤΕΣ ΚΑΙ ΓΑΙΟΚΤΗΜΟΝΕΣ ΣΤΗΝ ΥΣΤΕΡΗ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΕΠΟΧΗ

10/10/2010

Όπως ήδη αναφέρθηκε, το θεωρητικό αποτέλεσμα του συστήματος τής διαιρετής κληρονομιάς είναι ό κατακερματισμός της ιδιοκτησίας, το υψηλό ποσοστό πυρηνικών οικογενειών, το υψηλό ποσοστό γάμων και το χαμηλό μεταναστευτικό ρεύμα. Μπορούμε πράγματι να ελέγξουμε μερικές από αυτές τις θεωρητικές προσδοκίες στον πληθυσμό πού εξετάζουμε. Είναι δύσκολο να ελέγξουμε το ποσοστό νύμφευσης (δηλαδή πόσο μέρος του πληθυσμού παντρεύτηκε για μία τουλάχιστο φορά), γιατί οι πηγές μας δεν αναφέρουν ηλικίες, κι έτσι ό καθορισμός τής ηλικίας γάμου γίνεται προβληματικός. Μπορούμε να υπολογίσουμε όμως το μέγεθος του μεταναστευτικού ρεύματος. Διαπιστώνουμε ότι οι πάροικοι των μοναστηριών τής Μακεδονίας παρουσίαζαν αναπάντεχη κινητικότητα. Η μετανάστευση αυτή, σημαντική σε έκταση, μόνο ως ένα σημείο μπορεί να αποδοθεί στο κληρονομικό σύστημα. Φαίνεται ότι η έγγειος περιουσία ήταν σημαντικός παράγοντας πού κρατούσε τούς αγρότες στη γη τους. Έτσι, υπολογίσαμε ότι στο κύριο δείγμα των ετών 1300-1301 τα νοικοκυριά πού διατηρήθηκαν ως το 1321 είχαν, κατά μέσον όρο, διπλάσια έκταση αμπελιών και διπλάσιο αριθμό βοϊδίων από τα νοικοκυριά πού έχουν εκλείψει στην απογραφή του 1321. Τα νοικοκυριά πού διατηρήθηκαν ως το 1341 είχαν μέσο αριθμό 1,35 βόδια, ενώ τα άλλα είχαν μέσον όρο 0,58. Από την άλλη μεριά, ό συντελεστής των νοικοκυριών πού είχαν χρονολογική σειρά (δηλαδή πού διατηρήθηκαν απ’ τη μια απογραφή στην άλλη) μειώνονταν ταχύτερα με την πάροδο του χρόνου από ο,τι στα νοικοκυριά πού δεν είχαν χρονολογικές σειρές• αυτό υποδηλώνει ότι μετανάστευαν περισσότερα άτομα τα «σταθερά» νοικοκυριά από όσα αναγκάζονταν να εγκαταλείψουν τα πιο «ασταθή». Το γεγονός ότι υπήρχε περιουσία πού μεταβιβαζόταν από γενιά σε γενιά επέτρεπε στα πλουσιότερα νοικοκυριά να επιβιώνουν για μεγαλύτερο διάστημα στην ίδια περιοχή. Δεν είναι όμως αλήθεια ότι το σύστημα τής διαιρετής κληρονομιάς, πού έδινε σε όλα τα παιδιά τής οικογένειας κάποια περιουσία, συγκροτούσε όλους αυτούς τούς απογόνους στις κτήσεις του γαιοκτήμονα.
Όσο για την άλλη θεωρητική απόληξη τής διαιρετής κληρονομιάς, είναι πράγματι γεγονός ότι αυτή οδηγούσε σε κατακερματισμό τής ιδιοκτησίας. Οι συνέπειες φαίνονται στον πίνακα Ε-9*, όπου καταχωρούνται τα πιο σημαντικά περιουσιακά στοιχεία των χωρικών πού μπορέσαμε να εντοπίσουμε στις τρεις βασικές απογραφές. Ο πίνακας δείχνει καθαρά ότι το μέσο νοικοκυριό με χρονολογικές σειρές είχε κάπως λιγότερα αμπέλια και πολύ λιγότερα βόδια το 1320-1321

 

Διάβασε ολόκληρο το κείμενο στο: http://www.e-istoria.com/53.html

 

_

 

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

w

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: